چشمانداز عبور از موانع صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی در وضعیت افغانستان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.30513/cld.2023.4158.1665چکیده
تعقیب جنایات جنگی در دیوان کیفری بینالمللی، متکی به معیارهایی است که در اساسنامۀ آن پیشبینی شدهاند. این وضعیت جلوهای از برآورده شدن ضمانت اجراهای نقض ممنوعیتهای کنوانسیونهای چهارگانه ژنو است که تا پیش از این وجود نداشتند. وضعیت افغانستان پیش روی دیوان کیفری بینالمللی به خاطر جنایات ارتکابی نیروهای نظامی و کارکنان سازمان سیای دولت ایالات متحده، واجد چنین شرایطی است. هرچند که دولت ایالات متحده به انحاء مختلف در صدد مانعتراشی و کارشکنی است تا اِعمال صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی صورت نگیرد. از این حیث، بررسی ابعاد صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی در وضعیت افغانستان، اعم از ماهیت جنایات جنگی در چارچوب اساسنامه رُم و زمینههای مُعّدِ آن تا فقدان موانع قانونیِ اِعمال صلاحیت تکمیلی و بیتأثیر بودن کارشکنیهای دولت ایالات متحده واجد اهمیت است. روش تحقیق در این نوشتار از نوع توصیفی تحلیلی است تا به یک سٶال پاسخ داده شود. تأثیر اقدامات و مانعتراشیهای دولت ایالات متحده بر اعمال صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی در وضعیت افغانستان چیست؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که تأیید برخی از رفتارهای مجرمانه در قالب سیاست اجرایی آن دولت، تعقیب برخی از سربازان به خاطر بخشی از جنایات جنگی در محاکم داخلی یا تحریم دادستان و قضات دیوان کیفری بینالمللی، مانع از اعمال صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی نیستند.