نظام مالیۀ عمومی در کشورهای آسیایی: مطالعۀ موردی ایران، چین، روسیه و اندونزی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران .

2 استادیار گروه حسابداری، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

doi
10.22034/pbr.2023.350459.1247
چکیده

هدف اصلی این مقاله، بررسی سیر تحول بودجه‏‌ریزی و سیستم گزارشگریِ مالیِ حسابداریِ بخش عمومی در چهار کشور آسیایی ایران، چین، روسیه و اندونزی است. این تحقیق، با جمع‏‌آوری داده‏‌های کیفی به روش کتابخانه‌‏ای، نشان می‌دهد که هر چهار کشور، تصمیم به تغییر کامل سیستم گزارشگریِ حسابداریِ مبتنی بر اقلام تعهدی داشتند و به‌مرور، به این سیستم گزارشگری دست یافتند. همچنین، این کشورها تصمیم به تغییر جزئی و ماندن در بودجه‌ریزی نقدی گرفتند؛ با این استدلال که بودجۀ نقدی ابهام کمتری دارد و تصمیم‌گیرندگان سیاسی، بودجۀ مبتنی بر تعهدی را نمی‌پذیرند. فرآیند تغییر، در هر چهار کشور، تحت‌ تأثیر عوامل زمینه‌ای متعددی مانند ارزش‌های حسابداری نقدی و اصلاحات مدیریت عمومی نوین قرار گرفت. درکل، نتایج تحلیل نشان داد که ذی‌نفعان در دولت، هنگام تصمیم‌گیری دربارۀ مفهوم بودجه‌ریزی، نسبت به تغییر گزارشگری مالی، بی‌میلی بیشتری نشان می‌دهند. همچنین، براساس نتایج این تحقیق، کل فرآیند پیاده‌‏سازی سیستم گزارشگری حسابداریِ مبتنی بر اقلام تعهدی در کشورهای چین و اندونزی، با سرعت بیشتری، نسبت به دو کشور ایران و روسیه، انجام گرفت و فرآیند اصلاحات جزئی در بودجه‌ریزی، زمان بسیار زیادی را در هر چهار کشور به خود اختصاص داده‏است.