بررسی و مقایسۀ جامعه شناختی عبارات خطاب در زبان فارسی و گیلکی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

کاربرد عبارات خطاب نوعی رعایت ادب اجتماعی در جامعه محسوب می‎گردد و گویشوران هر زبان به روش خاص خود این عبارات را به‌کار می‌برند. مقالۀ حاضر مطالعه‎ای تحلیلی - توصیفی است که به روش میدانی به بررسی و مقایسه عبارات خطاب در زبان فارسی و گیلکی پرداخته است. در این تحقیق 50 گویشور گیلکی‌زبان و 50 گویشور فارسی‌زبان در ردۀ سنی 25-40 سال به عنوان نمونه‎های تحقیق انتخاب شده‎اند. محققان در این پژوهش در پی پاسخ‌گویی به این پرسش‎ها هستند: 1) پربسامدترین عبارات خطاب در زبان فارسی و گیلکی کدامند و 2) چه تفاوتی میان عبارات خطاب در این دو زبان وجود دارد؟ نتایج تحقیق بیانگر آن است که گویشوران زبان فارسی و گیلکی در کاربرد عبارات خطاب «نام کوچک» و «عبارات خویشاوندی» مشابه هستند، اما پس از این دو دسته، گویشوران فارسی‌زبان بیشتر از «عناوین احترام‌آمیز» و گویشوران گیلکی بیشتر از عبارات «عناوین» برای خطاب قرار دادن یکدیگر استفاده می‎کنند. علاوه بر این، عبارات خطاب «کوتاه‎شدگی»، «اسامی مذهبی» و «سایر نام‎ها» نیز دارای کمترین میزان کاربرد در زبان فارسی و گیلکی هستند. اگرچه تفاوت معناداری میان شیوة کاربرد عبارات خطاب در این دو زبان دیده نمی‌شود اما وجود افتراقات فوق‌الذکر نشانگر اختلافهای فرهنگی دو جامعة نمونه است.