مطالعه‏ای تجربی در باب تأثیر متغیرهای اجتماعی سن و جنسیّت بر کاربرد تعارف‏ها در زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور

3 استادیار زبان‌شناسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
چکیده

تعارفات مقولاتی جهانی هستند که در همة زبان‌ها یافت می‌شوند اما در برخی، مانند زبان فارسی، رایج‌ترند. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر متغیرهای اجتماعی سن و جنسیّت بر میزان استفادة فارسی‌زبانان از تعارفات است. بدین منظور، پرسشنامه‌ای شامل 15 سوال به تعداد 100 نفر از شرکت‌کنندگان زن و مرد کرمانی در گروه‌های سنی مختلف داده ‌شد. چارچوب نظری این پژوهش، نظریۀ ادب براون و لوینسون (1978) بوده‌است. تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها نشان می‌دهد که میان کاربرد تعارفات فارسی‌زبانان کرمان در سنین مختلف تفاوت معناداری وجود دارد (0001/0P (28/0P =) هر چند که ساختارهای بازنمایی تعارف در آنها متفاوت است. این امر نشان می‌دهد که هم مردان و هم زنان در تعاملات کلامی از تعارف برای نشان دادن ادب استفاده می‌کنند.