فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی‏ برنامه‌‏های توسعۀ کشور، در دوره‏‌های مختلف، نشان می‌دهد که اغلب آنها، به نتایج مطلوب نرسیده‌اند و در برخی موارد، فاصلۀ عملکرد با اهدافِ برنامه، بسیار زیاد بوده است. آسیب‌‏شناسی برنامه‌‏های توسعه نشان می‏‌دهد، عدم ارتباط بین برنامۀ راهبردی و اجرایی و نبود نظام ارزیابی مناسب، از چالش‌‏های مهم برای تحقق برنامه‌‏های توسعه بوده است. به‌همین‌دلیل، تاکنون، پیشنهادهایی برای اصلاح برنامه‏‌ها در کشور مطرح شده‌‏اند. استفاده از هسته‏‌های کلیدی، برنامه‏‌ریزی غلتان و تمرکز بر تطبیق برنامه‌‏های یکساله با برنامه‌‏های بلند‏مدت، ازجملۀ این اصلاحات است.دراین‌راستا، این مطالعه تلاش داشته، با بررسی الگوی‌های برنامه‌ریزی در دنیا و ایران، به الگویی تلفیقی، برای برنامه‌‏ریزی توسعه‌ای، دست یابد که با تلفیقی از اصلاحات پیشنهادی برای برنامه‌ریزی‌ها، به رفع چالش‏‌های موجود در نظام برنامه‌‏ریزی کشور بپردازد. چارچوب پیشنهادی دارای سه بخش برنامۀ راهبردی، اجرایی و نظارتی است. ابتدا، استراتژی توسعۀ کشور و اهداف کلان مرتبط با آن، به‌گونه‏‌ای تعیین می‌‏گردد که ابعاد اقتصادی، اجتماعی و محیطیِ توسعه و اشتراک‌های بین این سه بُعد را دربرگیرند. سپس، براساس اهداف کلان و سیاست‏‌های آمایش سرزمین در سطوح مختلف ملی، منطقه‌‏ای و استانی، نقش بخش‏‌ها و مناطق، در سطوح مختلف و ارتباط آنها مشخص می‏‌شود. براین‌اساس، پیشران‏‌های توسعه تعیین شده و سیاست‏‌های بخشی ـ منطقه‏‌ای مشخص خواهد شد. ترکیب سیاست‏‌های فضایی با اهداف کلان‌توسعه، نظام انگیزشی و اجرایی برای تحقق برنامه را بهبود می‏‌بخشد و وظیفۀ مهم نظام برنامه‏‌ریزی، که رصد و پایش برنامه به‌صورت دوره‌‏ای است، در هر مرحله، ارائه می‌‏شود.