بازار گردشگری پزشکی در بیمارستان‌های منتخب شهر تهران: کاربست خوشه‌بندی

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد، مدیریت جهانگردی، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22122/him.v15i3.3572
چکیده

مقدمه: با توجه به این‌ که گردشگری پزشکی امروزه به یک صنعت تبدیل شده است، شناخت هرچه بهتر بازار این حوزه می‌تواند حایز اهمیت باشد. یکی از راه‌های شناخت بازار و مخاطبان آن، خوشه‌بندی آن‌ها و شناخت ویژگی‌های هر خوشه است. مطالعه حاضر با هدف تعیین و تحلیل متغیرهای جمعیت‌شناختی، جغرافیایی و رفتاری در درون خوشه‌های بازار گردشگری پزشکی انجام شد.روش بررسی: این پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی بود و داده‌ها با استفاده از ابزار پرسش‌نامه جمع‌آوری شد. بدین منظور، 151 پرسش‌نامه به‌ صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای یک مرحله‌ای، توسط بیماران خارجی بیمارستان‌های منتخب شهر تهران تکمیل گردید. داده‌های به دست آمده پرسش‌نامه‌ها با استفاده از آزمون K-means و ضریب همبستگی χ2 در نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: چهار خوشه متفاوت اول، دوم، سوم و چهارم شناسایی شد که تفاوت‌های معنی‌داری از لحاظ متغیرهای مورد بررسی با یکدیگر داشتند. به‌ عبارت ‌دیگر، جنسیت، سن، تحصیلات و درامد به عنوان متغیرهای جمیت‌شناختی و کشور مبدأ گردشگران نیز به ‌عنوان متغیر جغرافیایی در نظر گرفته شد. متغیرهای رفتاری شامل تعداد دفعات سفر، مدت زمان اقامت در ایران، نوع خدمت درمانی دریافت شده، منبع اصلی اطلاعات برای سفر به ایران، شیوه تنظیم درمان، انجام فعالیت جانبی و نوع آن بود. تفاوت معنی‌داری در اغلب متغیرهای رفتاری میان خوشه‌های متفاوت مشاهده شد.نتیجه‌گیری: توجه به تفاوت خوشه‌ها باید مد نظر سیاست‌گذاران و فعالان این حوزه قرار گیرد. ارایه برنامه منظم و مدون جهت شناخت و برنامه‌ریزی مناسب برای گردشگران پزشکی عراقی حایز اهمیت است. همچنین، مدیران حوزه گردشگری پزشکی می‌توانند با ارایه برنامه‌های جانبی و همکاری بیمارستان‌ها و آژانس‌ها، هرچه بیشتر از این بازار بالقوه استفاده نمایند.