حل مسئله تعیین توالی عملیات خودرو با در‌نظر‌گرفتن اختلالات تأمین پیش‌بینی‌نشده

نویسندگان

1 استاد، دانشگاه تهران.

2 استادیار، دانشگاه پیام نور.

3 دانشیار، دانشگاه الزهراء.

4 دانشجوی دکتری مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور تهران.

doi
چکیده

در فضای رقابتی صنعت خودروسازی، عملکرد خطوط مونتاژ ترکیبی وابسته به تعیین توالی صحیح مدل‌های مختلف خودرو است؛ اما در شرایط واقعی تولید همواره انواع اختلالات، اجرای کامل برنامه‌های از پیش تعیین‌شده را با مانع روبه‌رو می‌سازد. در این پژوهش با در‌نظر‌گرفتن چنین شرایطی، برای تجدید توالی عملیات تولید خودرو در خط مونتاژ نهایی با در‌پیش‌گرفتن رویکرد واکنشی، یک مدل ریاضی برنامه‌ریزی خطی عدد صحیح توسعه یافته است. در این مدل ریاضی، برای نخستین بار علاوه بر تابع هدف کلاسیک کمینه‌سازی نقض محدودیت‌های نسبتی، حفظ ثبات توالی اولیه نیز وارد مدل ریاضی شده است. به این طریق، در جواب حاصل از حل این مدل دو‌هدفه، علاوه بر لحاظ‌شدن محدودیت‌های عملیاتی، آشفتگی در طول زنجیره تأمین نیز کمینه خواهد شد. با توجه به پیچیدگی محاسباتی این مسئله، یک روش فرا‌ابتکاری مبتنی بر الگوریتم جست‌وجوی همسایگی متغیر ارائه شده است. برای ارزیابی روش حل پیشنهادی از نمونه مسائل کتابخانه‌ای استفاده شده و به‌منظور شبیه‌سازی رخداد اختلال، مسائل آزمون در ابعاد بزرگ، متوسط و کوچک طراحی شده‌اند. نتایج نشان‌دهنده عملکرد بالای الگوریتم پیشنهادی در مقایسه با بهترین جواب موجود در هر سه دسته مسائل آزمون است.