بررسی ترکیبات چند گرده گیاهی و تاثیر آنها روی ویژگی‌های زیستی و نرخ شکارگری Neoseiulus cucumeris

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

2 دانشکده کشاورزی، آب، غذا و فراسودمندها، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران

3 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

4 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

doi
10.22124/iprj.2026.32292.1667
چکیده

به منظور پرورش انبوه، بهینه و با راندمان بالای شکارگرها، غذای مناسب می­تواند در کاهش هزینه‌های تولید و ویژگی ­های زیستی شکارگرها تأثیر به ­سزایی بگذارد. در این پژوهش، ترکیبات شیمیایی گرده‌های گیاهان مختلف شامل آفتابگردان (Helianthus annuus L.)، گلابی (Pyrus boissieriana L.)، آلبالو (Prunus cerasus L.) و بیدمشک (Salix aegyptica L.) بررسی شد. تأثیر گرده­ های مذکور­ روی ویژگی‌های زیستی و نرخ شکارگری کنه شکارگر Neoseiulus cucumeris (Oudemans) مطالعه شد. آزمایش‌ها در شرایط کنترل‌شده دمایی (2±25 درجه سلسیوس)، رطوبتی (5±60 درصد) و نوری (۱۶:۸ ساعت روشنایی/تاریکی) انجام شد. ترکیبات شیمیایی گرده‌ها با روش‌های کجلدال، سوکسله و HPLCمورد تجزیه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین گرده‌های مختلف از نظر ترکیبات غذایی اختلاف معنی‌داری وجود داشت. گرده آفتابگردان دارای بیشترین میزان پروتئین (13/88درصد)، لیپید (4/92 درصد) و قندهای گلوکز، فروکتوز و ساکارز بود، در حالی‌که کمترین مقادیر این ترکیبات در گرده آلبالو مشاهده شد. نتایج جدول زندگی و نرخ شکارگری نشان داد که کنه‌های تغذیه‌شده با گرده آفتابگردان دارای بیشترین باروری (35/55 تخم به‌ازای هر ماده)، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) برابر با 0/134روز و نرخ شکار خالص (C0) برابر با 354/21 طعمه بودند. در مقابل، گرده گلابی کمترین تأثیر را بر رشد و عملکرد شکارگر داشت. این یافته‌ها نشان می‌دهد که کیفیت تغذیه‌ای گرده‌های گیاهی، به‌ویژه میزان پروتئین و قند، تأثیر قابل‌توجهی بر عملکرد زیستی و کارایی شکارگری کنه N. cucumeris دارد. بنابراین، گرده آفتابگردان می‌تواند به‌عنوان منبع غذایی مناسب در برنامه‌های پرورش انبوه و تقویت جمعیت این شکارگر در کنترل بیولوژیک آفات استفاده شود.