بررسی حذف نیترات از زه‌آب های کشاورزی با استفاده از فیلتر زهکشی PRB در خاک های لومی و لوم شنی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 گروه مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

4 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

5 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22060/ceej.2023.22069.7894
چکیده

این تحقیق به بررسی تصفیه‌پذیری و احیای زه‌آب کشاورزی به کمک لایه‌های نفوذپذیر فعال می‌پردازد. برای ساخت مدل فیزیکی از یک مخزن مکعبی به ابعاد 1 متر طول، 1 متر عرض و 1 متر ارتفاع از جنس آهن استفاده شده است. لوله‌های زهکش با سوراخ استاندارد به قطر 16 میلی‌متر در عمق 20 سانتی‌متری از کف کارگذاری شدند. لوله‌های پیزومتر برای تعیین عمق سطح ایستابی در بدنه مدل‌کارگذاری گردید. پس از انجام آزمایش‌های نفوذپذیری و بررسی نتایج آن‌ و همچنین با توجه به میزان در دسترس بودن مواد انتخابی در عمل، نسبت اختلاط وزنی مواد به کار رفته در PRB به صورت 25%ماسه، 25% آنتراسیت، 20% زئولیت، 20% براده آهن و 10% خاک اره چوب سپیدار در نظر گرفته شد. ضریب نفوذپذیری PRB با ترکیب فوق بعد از اشباع کامل و گذشت زمان 24 ساعت برابر 0322/0 سانتی‌متر بر ثانیه بدست آمد. تعیین منحنی شکست برای پساب مصنوعی با غلظت اولیه 100 میلی‌گرم بر لیتر نیترات برای ستون انجام گرفت. آشکار‌سازی و رخنه نیترات در زمان 15 دقیقه اتفاق افتاد. منحنی رخنه یک منحنی نرمال محسوب شده و مقدار تنها مجهول مسأله یعنی ضریب انتشار طولی (D_L) 1.5×〖10〗^(-7) m^2/s با سعی و خطا بدست آمد، که مقدار منطقی و قابل‌قبولی می‌باشد. عدد پکلت برای PRB مورد نظر برابر 344/14 بدست آمد که حاکی از تأثیر یکسان دو فرایند پخشیدگی و انتشار می‌باشد. در این تحقیق، فیلتر زهکش که شامل PRB و خاک لوم شنی می‌باشد قادر بوده تا نیترات را به میزان 44/99 درصد بعد از 24 روز کاهش دهد.