بررسی وضعیت و عوامل مؤثر بر استنادشدگی برون‌دادهای پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک کشور با استفاده از پروانه‌های ثبت اختراع طی سال‌های 2015-2000

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استادیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22122/him.v15i3.3503
چکیده

مقدمه: یکی از شاخص‌های تعیین کیفیت برون‌دادهای پژوهشی دانشگاه‌ها، قابلیت استفاده از آن‌ها در فرایند تبدیل علم به فن‌آوری از طریق مطالعه میزان استنادشدگی از سوی پروانه‌های ثبت اختراع می‌باشد. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان استنادشدگی برون‌دادهای پژوهشی هشت دانشگاه تیپ یک علوم پزشکی کشور از سوی پروانه‌های ثبت اختراع در پایگاه Scopus طی بازه زمانی سال‌های 2000 تا 2015 انجام شد.روش بررسی: جامعه این مطالعه شامل تمامی برون‌دادهای علمی دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک کشور نمایه شده در پایگاه استنادی Scopus از سال 2000 تا 2015 بود. داده‌های پژوهش با استفاده از پایگاه SciVal جمع‌آوری گردید و در نهایت، به روش توصیفی- همبستگی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: از مجموع 76111 برون‌داد علمی دانشگاهای مورد بررسی، در مجموع 998 برون‌داد پژوهشی 3145 بار از سوی پروانه‌های ثبت اختراع مورد استناد قرار گرفته‌ بود. میزان استنادشدگی برون‌دادهای پژوهشی هشت دانشگاه علوم پزشکی تیپ یک کشور از سوی پروانه‌های ثبت اختراع در مقایسه با میانگین ایران (39/0 درصد) در سطح بالاتر و در مقایسه با میانگین جهانی (1/1 درصد) در سطح پایین‌تری قرار داشت. همچنین، شاخص‌های‌ SNIP (Source Normalized Impact per Paper) و SJR (SCImago Journal Rank) تعداد نویسندگان مقاله‌ها و تعداد سازمان‌های مشارکت‌کننده در مقاله تأثیر معنی‌داری بر احتمال استنادشدگی برون‌دادهای پژوهشی دانشگاه‌های مذکور از سوی پروانه‌های ثبت اختراع داشت.نتیجه‌گیری: نتایج به دست آمده از پژوهش، ضمن تعیین وضعیت فعلی دانشگاه‌ها در میزان استناد شدگی تولیدات علمی از سوی پروانه‌های ثبت اختراع، این امکان را نیز برای دانشگاه‌ها ایجاد نمود که بتوانند برنامه‌ریزی مناسبی برای هدایت تولیدات علمی جهت انتشار در مجلات مناسب داشته باشند و پژوهشگران را در جهت بهبود این وضعیت هدایت نمایند.