چارچوب ارتباطات بحران در گردشگری از دیدگاه رسانۀ همشهری آنلاین: دوران کوید 19 در ایران

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22034/jtd.2023.316843.2767
چکیده

پوشش خبری و ارتباطات بحران نقش بسزایی در صنعت گردشگری دارد. بحران نیاز افراد را به جست‌وجوی اطلاعات دربارۀ وضعیت اضطراری و اطلاعات فوری و قابل اعتماد افزایش می‌دهد. همه‌گیری کوید 19 مشاغل مرتبط با گردشگری را به‌شدت تحت تأثیر قرار داد و در پوشش خبری کشور ایران و جهان نمود یافت. ازاین‌رو، این پژوهش به‌منظور بررسی چارچوب کلی ارتباطات بحران در رسانه در حوزۀ گردشگری و در دورۀ شیوع کرونا (حین بحران) انجام شده و از بین رسانه‌های منتخب، رسانۀ همشهری آنلاین انتخاب شده است. به این منظور، 4هزار عنوان و محتوای خبر با عناوین کلیدی «گردشگری» و «کرونا» که از تاریخ 01/12/1398 تا 31/02/1401 منتشر شده بود به‌عنوان داده‌های پژوهش از وبگاه همشهری آنلاین استخراج شد. از این تعداد خبر، 3474 خبر برای تحلیل محتوای کیفی بررسی شد. محتوای اخبار مستخرج، با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا (MAXQDA) و نیز با روش دستی کدگذاری تماتیک شد و به این ترتیب، پنج مقولۀ اصلی از متن اخبار استخراج شد: برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌های دولت، کسب‌وکارهای گردشگری، اطلاع‌رسانی، دیدگاه غالب حوزۀ سفر، افق گردشگری پس از بحران. در این میان، فعالیت‌ها و اقدامات دولت درخصوص سیاست‌گذاری در دورۀ کرونا بیش از سایر موارد انعکاس یافته است و در مقابل، دیدگاه‌های غالب دربارۀ کرونا، که شامل دیدگاه‌های مردم نیز می‌شود، با اختلاف، کمترین انعکاس را داشته است. نتایج این پژوهش به سیاست‌گذاران در بحران‌های بعدی کمک شایانی خواهد کرد.