فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زنبور مغزخوار بادام Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae) یکی از مهم‌ترین آفات درختان بادام در ایران است. این آفت با تغذیه از مغز دانه و ریزش میوه بادام باعث خسارت به این محصول می‌شود. کنترل شیمیایی این آفت به دلیل وجود لارو داخل پوسته سخت میوه در بیشتر طول سال و نیز خروج تدریجی حشرات کامل دشوار و پرهزینه است. بنابراین، نیاز به استفاده از سایر روش­ های کنترل می­ باشد. در این تحقیق برای شناسایی پارازیتوییدهای همراه زنبور مغزخوار بادام و تعیین فراوانی نسبی آن‌ها، میوه ­های ریخته‌شده پای درختان بادام­ اهلی و وحشی، میوه­ های آلوده در طول فصل زراعی و میوه ­های باقیمانده آلوده روی درخت در اواخر فصل زراعی از باغ­ های مختلف استان آذربایجان شرقی در طول سال­های 1403-1401 جمع­ آوری شدند. در آزمایشگاه، میوه­ های آلوده بادام داخل ظروف پلاستیکی استوانه‌ای شکل با دهانه پوشیده با توری ظریف قرار داده و تا خروج پارازیتوییدهای احتمالی نگهداری شدند. در این مطالعه، چهار گونه زنبور پارازیتویید از روی زنبور مغزخوار بادام شامل Gugolzia bademia Doğanlar (Pteromalidae)، Aprostocetus bucculentus (Kostjukov) (Eulophidae)، Eurytoma paramygdali Zerova & Fursov (Eurytomidae)  و Exeristes roborator (Fabricius) (Ichneumonidae) جمع ­آوری و شناسایی شدند. از بین آنها، گونهE. paramygdali  برای نخستین بار برای فون ایران گزارش می­ شود. گونه E. roborator که پیش از این  از ترکیه از روی زنبور مغزخوار بادام گزارش شده بود، برای اولین بار از ایران روی این آفت پرورش داده شد. گونه A. bucculentus با 44/4% فراوانی، بالاترین فراوانی نسبی را بین زنبورهای پارازیتویید این آفت در نمونه ­برداری ­های انجام شده داشت که نشان ­دهنده قابلیت آن در کنترل زیستی زنبور مغزخوار بادام است.