فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اثرات غلظت‌های زیرکشنده حشره‌کش دینوتفوران روی فراسنجه‌های زیستی شته سبز گندم و کفشدوزکHippodamia variegate Goeze در شرایط آزمایشگاهی (دمای 2±26 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 10±65 درصد، دوره نوری 8:16 ساعت روشنایی:تاریکی) بررسی شد. مقادیر LC50 نشان داد که سمیت دینوتفوران روی شته (219/75) بیش‌تر از کفشدوزک (747/4) است و در مقادیر LC10 و LC30 نیز همین‌طور بود. دوره نشوونمای پوره‌های شته در تیمارهای زیرکشنده افزایش یافت. طول عمر شته بالغ در تیمار LC30 کوتاه‌ترین (11/33روز) و دوره پیش تخم­ریزی بالغ  (APOP) و کل دوره پیش تخم­ریزی (TPOP) در غلظت LC30 به‌ترتیب کوتاه‌ترین (0/66 روز) و طولانی ­ترین (8/53روز) بودند. دینوتفوران در LC10 اثر معنی‌داری روی طول عمر حشرات کامل کفشدوزک نداشت. مقادیر APOP در LC10 و LC30 روی کفشدوزک تفاوت معنی‌داری نداشت، اما TPOP در LC30 نسبت به سایر تیمارها بالاتر بود. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) شته از 0/374در شاهد به 0/219در LC30 و R0 از 47/37به 13/37کاهش یافت. با افزایش غلظت، زنده‌مانی ویژه سن- مرحله در شته کاهش یافت و در کفشدوزک، افرادی که با LC10 تیمار شده بودند، زنده‌مانی بیش‌تری نسبت به LC30 داشتند. نرخ زادآوری شته در غلظت‌های زیرکشنده کاهش یافت و بیش‌ترین مقدار نرخ زادآوری شکارگر در تیمار شاهد مشاهده شد. شاخص اثر کل نشان داد که دینوتفوران بر اساس گروه‌بندی IOBC برای هر دو غلظت زیرکشنده جزو ترکیبات بی‌خطر است. با توجه به نتایج، غلظت‌های زیرکشنده دینوتفوران می‌تواند در برنامه‌های مدیریت تلفیقی شته به همراه این کفشدوزک کاربرد داشته باشد.