کارایی طعمه‌های جلب‌کننده غیر تجاری برای کنترل لیسک Deroceras agreste در مزارع کاهوی استان مازندران

نویسندگان

1 بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی، موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

doi
10.22124/iprj.2025.31375.1655
چکیده

لیسک ­ها از آفات مهم مزارع کاهو در شمال ایران بوده که با تغذیه از قسمت ­های مختلف گیاه باعث صدمه می‌شوند. در این تحقیق کارایی سه نوع طعمه غیر تجاری به همراه طعمه مسموم‌های معدنی فریکول® و شیمیایی لوماکیدین® 5 جی در تله‌های غیرتجاری جعبه­ای سبز رنگ علیه لیسک Deroceras agreste در مزرعه کاهو بررسی شد. آزمایش در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با 9 تیمار و 4 تکرار طی سال‌های 1402 و 1403 در ایستگاه زراعی قراخیل استان مازندران انجام شد. تعداد لیسک‌های به‌ دام افتاده در هر یک از تله­ها به فواصل هفت روز و طی هشت نوبت به تفکیک شمارش و مقایسه شدند. طی دو سال بررسی، میانگین تعداد لیسک­ های به دام افتاده در تله طعمه خمیر ترش نان (79/46عدد) از دو ماده جلب‌کننده دیگرشامل طعمه ماءالشعیر (68/9 عدد) و شیرترش (51/3عدد) بیشتر بود. تیمار خمیر ترش نان به همراه لوماکیدین® 5 جی (میانگین 84/2عدد) در مرتبه اول و تیمارهای خمیر ترش نان به‌تنهایی و خمیر ترش نان به همراه فریکول® (میانگین 42/80 عدد) در مرتبه بعدی به عنوان مؤثرترین تیمارها در جلب لیسک‌ها بودند. میزان خسارت لیسک به برگ‌های کاهو در تله طعمه شیر ترش طی دو سال بررسی بیشتر از سایر تیمارها (میانگین 36 درصد) و در تلفیق با فریکول® و لوماکیدین 5 جی® به‌ترتیب 20/5و 24/4درصد و در سایر تیمارها کمتر از 10 درصد بود. کاربرد خمیر ترش نان در تله جعبه‌ای سبز رنگ می‌تواند در کاهش مصرف لیسک‌کش‌ها در برنامه‌های مدیریت تلفیقی نرم‌تنان خسارت‌زا در مزارع کاهو توصیه ‌شود.