فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف بررسی پتانسیل حشره‌کشی اسانس گیاه آنغوزه تلخ Ferula pseudalliacea Rech. بر چهار گونه آفات مهم انباری غلات شامل سوسک کشیش Rhyzopertha dominica (Fabricius) ، شپشه قرمز آرد Tribolium castaneum (Herbst) ، شپشه گندم  Sitophilus granarius (Linnaeus) و لارو شب‌پره آرد Anagasta kuehniella (Zeller)   انجام شد. آزمایش‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج غلظت اسانس به همراه شاهد، در چهار تکرار و در شرایط کنترل‌شده دما، رطوبت نسبی و دوره نوری طراحی شد. سمیت تنفسی اسانس از طریق انجام آزمون‌های زیست‌سنجی و تحلیل داده‌ها با روش پروبیت به منظور تعیین آماره‌های مرگ‌ومیر (LC₅₀ و LC₉₀) در گونه‌های آفت مورد بررسی ارزیابی شد. مرگ‌ومیر حشرات با افزایش غلظت و طول مدت زمان در معرض قرارگیری به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. مقادیر LC₅₀ نشان‌دهنده تفاوت قابل‌توجه در حساسیت گونه‌ها بود؛ بیشترین حساسیت در شپشه گندم و کمترین در شپشه آرد مشاهده شد. در بالاترین غلظت، درصد مرگ‌ومیر پس از 72 ساعت برای همه گونه‌ها بیش از 90 درصد بود. تجزیه‌وتحلیلGC/MS نشان داد که گاما-اودسمول و تاو-کادینول از ترکیبات غالب اسانس بودند. یافته‌ها نشان می‌دهند اسانس F. pseudalliacea دارای فعالیت حشره‌کشی قابل توجهی علیه آفات انباری است و می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای طبیعی و سازگار با محیط‌زیست در مدیریت تلفیقی آفات به‌کار رود.