تاثیر کشت ردیفی کلزا با سیر در نسبت‌های ردیفی مختلف در کنترل شب‌پره پشت‌الماسی Plutella xylostella و عملکرد محصول

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22124/iprj.2025.31943.1663
چکیده

گیاهان دورکننده یا بازدارنده تغذیه‌ای آفات از اجزای موثر سیستم‌های کشت مخلوط برای کنترل آفات هستند. در این پژوهش، تأثیر کشت ردیفی کلزا (Brassica napus L.) (C) و سیر (Allium sativum L.) (G)  در سه نسبت ردیفی 6C:8G ،6C:4G و 6C:12G (اعداد نشانگر تعداد ردیف کشت هستند) بر تراکم شب‌پره پشت‌الماسی، Plutella xylostella (L.)، درصد گیاهان آلوده و عملکرد محصول در مقایسه با تک‌کشتی‌ کلزا طی فصل رشدی 1403 و 1404 بررسی شد. مقادیر پلی‌فنل کل در برگ‌های سبز گیاهان سیر در سه نسبت وزنی 4، 8 و 12 کیلوگرم به‌ترتیب مربوط به سیستم‌های کشت 6C:8G، 6C:4G و 6C:12G اندازه‌گیری شد. هر سه تیمار کشت ردیفی، به‌ویژه 6C:12G، منجر به کاهش معنی‌دار تعداد لاروها و شفیره‌های شب‌پره پشت‌الماسی در مقایسه با تک‌کشتی کلزا شدند. درصد گیاهان آلوده و برگ‌های آلوده در هر گیاه نیز در هر سه سیستم کشت ردیفی، به‌ویژه 6C:12G در مقایسه با تک‌کشتی کلزا به طور معنی‌داری کمتر بود. رگرسیون‌ خطی منفی و معنی‌داری بین مقدار پلی‌فنل کل در برگ‌های سیر و تعداد لاروها، شفیره‌ها، درصد گیاهان آلوده و درصد برگ‌های آلوده در هر گیاه به‌دست آمد (P<0.05). همچنین، نسبت برابری زمین(LER)  از 1/19 تا 1/42 به‌ترتیب در تیمارهای 6C:4G و 6C:12G متغیر بود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که هر سه سیستم کشت ردیفی کلزا - سیر، به‌ویژه 6C:12G می‌تواند خسارت شب‌پره پشت‌الماسی را کاهش و عملکرد محصول را افزایش دهند.