تاثیر برگ‌های خشک سیر در سه نسبت وزنی بر کنترل خسارت وارده توسط بید سیب‌زمینی Phthorimaea operculella در انبار

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22124/iprj.2025.30596.1638
چکیده

بید سیب‌زمینی، Phthorimaea operculella (Zeller)، آفت اصلی غده‌های سیب‌زمینی در انبار است. در این مطالعه، تاثیر برگ‌های خشک سیر (G)، Allium sativum L. به صورت پوششی روی کیسه‌های حاوی غده‌های سیب‌زمینی (P)، Solanum tuberosum (L) در سه نسبت وزنی 10:0/5، 10:1 و 10:1/5 (P:G)  به همراه شاهد (10:0) در میزان خسارت وارده توسط لاروهای بید سیب‌زمینی در انبار ارزیابی شد. در این آزمایش‌ها، 20 جفت بید سیب‌زمینی در مرکز انبار رهاسازی شدند. پس از گذشت 30 روز از رهاسازی، در غده‌های سیب‌زمینی انتخاب شده از هر تیمار، شاخص خسارت (شامل غده‌های سالم و غده‌های با خسارت کم، متوسط و شدید)، تعداد دالان‌های لاروی، و تعداد لاروهای زنده بید سیب‌زمینی تعیین شدند. نتایج نشان داد که افزایش قابل توجهی در تعداد غده‌های سالم در تیمارهای 10:1 و  10:1/5 نسبت به شاهد مشاهده شد. شاخص خسارت کل (DI) در تیمارهای 10:1 و 10:1/5 در مقایسه با شاهد کمتر بود. علاوه بر این، کاهش معنی‌داری در تعداد دالان‌های لاروی و تعداد لاروهای زنده بید به ازای غده سیب‌زمینی در تیمارهای 10:1 و 10:1/5 در مقایسه با شاهد مشاهده شد. همچنین، بین مقادیر پلی‌فنل کل اندازه‌گیری‌شده در سه نسبت وزنی 0/5، 1، و 1/5 کیلوگرم از برگ‌های سیر خشک با تعداد دالان‌های لاروی و شاخص خسارت کل رابطه رگرسیونی‌ خطی منفی معنی‌دار به‌دست آمد. بنابراین، استفاده از برگ‌های خشک سیر در نسبت‌های وزنی 10:1 و 10:1/5 روی کیسه‌های حاوی غده‌های سیب‌زمینی می‌تواند در کنترل بید سیب زمینی P. operculella در انبار موثر باشد.