اثرات هم‌افزایی سه گونه گیاه کلم و Beauveria bassiana روی برخی از شاخص‌های رشدی، تغذیه‌ای و فعالیت آنزیمی شب‌پره‌ پشت الماسی

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22124/iprj.2025.30920.1641
چکیده

شب‌پره‌ پشت الماسی Plutella xylostella (L.) (Lepidoptera: Plutellidae) از آفات مهم تیره کلمیان در جهان است. در مطالعه‌ حاضر تأثیر غلظت زیرکشنده LC20 قارچ Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin روی لاروهای تغذیه شده با سه گونه/رقم؛ کلم چینی (Brassica rapa subsp. pekinensis)، کلم پیچ (B. oleracea var. capitata) و کلم قرمز (B. oleracea var. capitata f. rubra) ارزیابی شد. پرورش در دمای 1±25 درجه سلسیوس، رطوبت نسبی 5±60 درصد و دوره نوری 16 ساعت روشنایی: 8 ساعت تاریکی انجام شد. ابتدا غلظت LC20  توسط بررسی اثر پنج غلظت 104، 105، 106، 107 و 108 کنیدی در میلی‌لیتر به دست آمد. نتایج نشان‌دهنده سمیت وابسته به دوز قارچ بیماری‌زا روی لاروهای سن سوم بود. لاروهای آلوده به غلظت زیرکشنده B. bassiana (104 × 1/34 کنیدی/ میلی‌لیتر) در مقایسه با شاهد، رشد طولانی‌تر، نرخ زنده‌مانی کم‌تر و طول عمر حشرات‌کامل کوتاه‌تر و باروری کم‌تری را نشان دادند. همچنین کاهش شاخص‌های تغذیه‌ای شامل درصد کارایی تبدیل غذای خورده شده (ECI%)، درصد کارایی غذای هضم شده(ECD%) ، نرخ مصرف نسبی (RCR)، نرخ رشد نسبی (RGR)، درصد قابلیت هضم نسبی (AD%) و کاهش فعالیت آنزیم‌های گوارشی (آمیلاز و پروتئاز) در این تیمار­ها مشاهده شد. بیشترین شدت بیمارگری در لاروهایی مشاهده شد که از کلم قرمز تغذیه کرده بودند که کم­ترین عملکرد رشد، شاخص تغذیه‌ای و فعالیت آنزیمی را در هنگام آلودگی به B. bassiana نشان دادند. در کل، کلم چینی مناسب‌ترین میزبان و کلم قرمز نامطلوب­ترین میزبان برای رشد لاروها بودند. این نتایج اطلاعات لازم را برای انتخاب روش­های مناسب مدیریت یکپارچه شب‌پره‌ پشت الماسی فراهم می‌کند.