فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنترل آفات با استفاده از حشره­کش­های کم­خطر یکی از شیوه­های موثر حفاظت از دشمنان طبیعی است. در این پژوهش اثرات دو حشره­کش IGR بوپروفزین و پایری­پروکسی­فن نسبت به حشره­کش فسفره کلرپایریفوس روی شپشک آردآلود مرکبات Planococcus citri و کفشدوزک نقابدار دولکه‌ای Chilocorus bipustulatus  بررسی شد. زیست‌سنجی شپشک آردآلود به روش تماس با سطح آغشته به حشره‌کش و کفشدوزک شکارگر به روش تماس با سطح و غذای آغشته به حشره‌کش انجام شد. زیست‌سنجی مقایسه‌ای با هدف تعیین غلظت‌های ایمن روی دشمن طبیعی نیز انجام شد. مقدار LC50 بوپروفزین، پایری‌پروکسی‌فن و کلرپایریفوس روی پوره‌های سن دوم شپشک به‌ترتیب 71/4، 57/3و 1/89میلی‌گرم ماده موثر در لیتر بود. آزمایش کلرپایریفوس روی لاروهای سن یک کفشدوزک C. bipustulatus نشان داد این ترکیب کشندگی شدیدی روی این دشمن طبیعی دارد و غلظت 2 میلی‌گرم ماده موثر در لیتر آن که حدود 400 برابر کوچکتر از غلظت رایج مزرعه‌ای کلرپایریفوس است، حدود 73 درصد مرگ‌ومیر ایجاد کرد. کشندگی ناشی از دو غلظت 120 و 300  میلی‌گرم ماده موثر در لیتر از حشره‌کش بوپروفزین روی لاروهای کفشدوزک پس از چهار روز به‌ترتیب 32 و 56 درصد و کشندگی ناشی از دو غلظت 30 و 75 میلی‌گرم ماده موثر در لیتر پایری‌پروکسی‌فن به‌ترتیب 32 و 47 درصد بود. زیست‌سنجی مقایسه‌ای نشان داد که کلرپایریفوس روی زنده‌مانی کفشدوزک به شدت اثر سوء دارد و غلظت مزرعه‌ای رایج حشره‌کش‌های IGR نیز برای کفشدوزک ایمن نبوده، هر چند حشره‌کش پایری‌پروکسی‌فن نسبت به بوپروفزین اثر منفی کمتری ایجاد کرد.