ابررویدادهای مذهبی: شناسایی چالش‌های تجربۀ زائران در مرحلۀ حین سفر (مورد مطالعه: پیاده‌روی اربعین)

نویسندگان

1 استادیار، گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22034/jtd.2024.462678.2936
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی چالش‌های تجربی زائران در حین پیاده‌روی اربعین بوده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها اکتشافی است. جامعۀ آماری پژوهش فعالان و مسئولان برگزاری این مراسم ازجمله ستاد اربعین، شهرداری، فعالان، مسئولان کاروان‌ها و نیروهای داوطلب در نظر گرفته شد. به‌علت محدود بودن واحد تحلیل (خبرگان)، مطالعه دربارۀ آن‌ها تا اشباع نظری اطلاعات گردآوری‌شده انجام شد و درنهایت هجده نفر برای نمونه انتخاب شدند. داده‌های کیفی به‌دست‌آمده از مصاحبه‌ها با روش تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شده است. براساس نتایج پژوهش، چالش‌های پیش‌روی زائران ایرانی در تجربۀ پیاده‌روی اربعین چهار مقولۀ اصلی و ده مقولۀ فرعی به دست آمد. مقوله‌های اصلی عبارت‌اند از چالش‌های بهداشتی، چالش‌های اقامتی، چالش‌های حمل‌ونقل و چالش‌های فرهنگی اجتماعی. یافته‌های این پژوهش، علاوه‌بر آنکه برای پژوهشگران در زمینۀ ابررویدادها شایان توجه است، اهمیت توجه به تجربۀ چندبعدی زائر و گردشگر و شناسایی چالش‌های آسیب‌زننده به این تجربه را که درنهایت بر نیات رفتاری به‌ویژه بازدید دوباره اثرگذار است، حتی در بافتار گردشگری مذهبی که با انگیزۀ معنویت انجام می‌پذیرد، به مدیران مقصدها و برگزارکنندگان رویدادها به‌ویژه رویدادهای مذهبی یادآور می‌شود.