تحلیل هم‌راستایی راهبرد‌های کسب‌وکار و هوشمندی رقابتی در صنعت گردشگری مورد مطالعه: هتل‌ها و مهمان‌سراهای استان قم تحلیل هم‌راستایی راهبرد‌های کسب‌وکار و هوشمندی رقابتی در صنعت گردشگری مورد مطالعه: هتل‌ها و مهمان‌سراهای استان قم

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 استادیار گروه مدیریت، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران

3 کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22034/jtd.2025.492930.2992
چکیده

در دنیای پویای امروز، صنعت گردشگری برای حفظ رقابت‌پذیری با چالش‌های بی‌شماری روبه‌رو است. در این میان، هوشمندی رقابتی، به‌عنوان ابزاری کارآمد، نقشی مهم در ارتقای جایگاه این صنعت ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف توضیح اهمیت و شناسایی هم‌راستایی و تأثیر بین «راهبرد‌های کسب‌وکار مایلز و اسنو» (پیشروها، تحلیلگران، مدافعان و واکنشگران) و «هوشمندی رقابتی» (بازاری، رقبا، اجتماعی ـ راهبردی و فنّاورانه) طراحی شده است. پژوهش به لحاظ هدف کاربردی، از نظر نوع گردآوری داده‌ها توصیفی است و از شاخۀ همبستگی و روش تحلیل داده‌ها به‌صورت کمّی استفاده می‌کند. جامعۀ آماری دربردارندۀ ۴۴ هتل و مهمان‌سرا در استان قم است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش رگرسیون پوآسون چندمتغیره استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که هوشمندی رقابتی هتل یا مهمان‌سرا تأثیر مستقیم و مثبتی در نوع راهبرد آن‌ها دارد. درواقع هتل‌ها یا مهمان‌سراها باید به توسعه و بهبود هوشمندی رقابتی خود توجه کنند، اما بر اساس راهبرد اتخاذی خود باید سرمایه‌گذاری در یکی از ابعاد هوشمندی رقابتی داشته باشند. آن‌هایی که هوشمندی بازار زیادی دارند، راهبرد واکنشی برایشان مناسب است و مراکزی که هوشمندی فنّاورانۀ زیادی داشته باشند، راهبرد تهاجمی مناسب آن‌ها تشخیص داده شده است. اما هتل‌ها و مهمان‌سراهایی که هوشمندی رقبا و هوشمندی اجتماعی ـ راهبردی زیادی دارند، بهتر است راهبرد تدافعی را انتخاب کنند.