واکاوی تجربۀ چندحسی بازدیدکنندگان در بازدید از نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران
نویسندگان
1 استادیار دانشکدۀ جغرافیای، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی گردشگری، دانشکدۀ جغرافیای، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی گردشگری، دانشکدۀ جغرافیای، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2025.514497.3046چکیده
با افزایش تمرکز بر تجربهمحوری در صنعت گردشگری، نقش حواس پنجگانه در شکلگیری تجربۀ گردشگران اهمیت فزایندهای یافته است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل تجارب چندحسی بازدیدکنندگان نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران انجام شده است؛ فضایی که در آن همزمان تمامی حواس درگیر میشوند و فرصت منحصربهفردی برای پژوهش فراهم میآید. این پژوهش با رویکرد کیفی و اکتشافی ـ توصیفی و از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۴۷ بازدیدکننده انجام شده است. تحلیل دادهها با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون آتراید ـ استرلینگ و با استفاده از نرمافزار مکسکیودیای صورت گرفته است. درمجموع، ۲۹۲ کد اولیه استخراج شده است که در قالب ۳۸ مضمون پایه، ۱۸ مضمون سازماندهنده و ۵ مضمون فراگیر دستهبندی شدند. مضامین فراگیر عبارتاند از تجربۀ بصری، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه. نتایج نشان میدهد که هریک از حواس پنجگانه در تجربۀ بازدیدکنندگان نقش چشمگیری ایفا میکند، ازجمله ادراک طراحی فیزیکی غرفهها، نورپردازی، موسیقی اقوام و بینالمللی، رایحههای طبیعی و غذایی، طعم غذاها و شیرینیهای محلی و لمس اشیای فرهنگی و سنتی. درعینحال، مواردی از ضعف همچون آلودگی نوری، بیکیفیتی اجراهای موسیقی و ایجاد همهمه، بیاصالتی برخی طعمها یا فقدان محرکهای حسی در برخی بخشها نیز گزارش شده است. این یافتهها، ضمن بسط نظری درک ما از تجربههای حسی در بسترهای نمایشگاهی، راهنمایی عملی برای طراحان و برگزارکنندگان و سیاستگذاران نمایشگاههای گردشگری آینده فراهم میآورد تا با تقویت هماهنگی حسی، رضایت و ماندگاری تجربۀ بازدیدکنندگان را در نمایشگاههای بعدی افزایش دهند.
