تبیین شاخص‌های فرهنگی مؤثر بر توسعۀ گردشگری در شهر‌های صنعتی (مورد مطالعه: شهر عسلویه)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد شیراز، داشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه جامعۀ شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

3 دانشیار، گروه جامعۀ شناسی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

doi
10.22034/jtd.2025.479080.2971
چکیده

پژوهش پیش‌رو از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها توصیفی پیمایشی است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه بوده که تصادفی توزیع شده است. جامعۀ آماری شامل همۀ کارشناسان حوزۀ گردشگری شهر عسلویه، هتل‌داران، گردشگران شهر عسلویه و بازاریان است. دامنۀ سنی جامعۀ آماری هجده تا شصت سال و شمار آن‌ 5742 نفر بوده که 360 نفر به‌صورت تصادفی ساده برای نمونه انتخاب شدند. دو عنصر تأثیرگذار در گردشگری عسلویه عرضه و تقاضا در شکل‌های گوناگون آن است. روایی پرسش‌نامۀ ابعاد فرهنگی توسعۀ گردشگری از طریق روایی هم‌گرا و پایایی پرسش‌نامه از طریق آلفای کرونباخ تعیین شده که بیشتر از 7/0 بوده است. آزمون فرضیه‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس26 و اسمارت پی‌ال‌اس4 انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شاخص‌های فرهنگی بر توسعۀ صنعت گردشگری در شهر عسلویه تأثیر معناداری دارد و میزان این اثربخشی 8/87 درصد است. پرسش اصلی پژوهش این است که کدام عوامل فرهنگی در رشد یا کاهش گردشگری عسلویه تأثیرگذارند. تمامی ابعاد توسعه شامل توسعۀ فرهنگی، زیست‌محیطی و اقتصادی تحت تأثیر ابعاد فرهنگی پژوهش است. ابعاد فرهنگی شهر عسلویه شامل ادیان و آیین‌ها، ادبیات و شخصیت‌های اسطوره‌ای، معماری و... در توسعۀ گردشگری در عسلویه تأثیر معنی‌داری دارد. توسعۀ گردشگری در عسلویه عامل مؤثری برای مقابله با فقر به شمار می‌رود و موجب رونق اقتصادی و درنتیجه بهبود کیفیت زندگی مردم و افزایش رفاه اجتماعی می‌شود. همچنین، باعث آشنایی دیگر جوامع با فرهنگ و ارزش‌های عسلویه و برقراری روابط فرهنگی مطلوبی خواهد شد.