عوامل مؤثر بر جلوگیری از ورشکستگی مبتنی بر خطمشیهای گردشگری در کسبوکارهای فعال صنعت گردشگری کشور
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد گنبد کاووس، دانشگاه آزاد اسلامی، گنبد کاووس، ایران.
3 دانشیار،گروه مدیریت دولتی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
4 استادیار،گروه مدیریت دولتی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران.
doi
10.22034/jtd.2024.471495.2952چکیده
گردشگری ایران در سایۀ بحرانهایی مانند کرونا و عواملی مانند تحریم و مباحث مرتبط با حجاب اجباری در آستانۀ ورشکستگی است و برونرفت از این وضعیت نیازمند خطمشیهایی روشن، کاربردی و دارای ضمانت اجرایی است. با وجود این، در مطالعات پیشین کمتر به ارائۀ الگویی پیرامون خطمشیهای گردشگری برای جلوگیری از این وضعیت پرداخته شده است. این پژوهش با هدف شناخت عوامل مؤثر بر جلوگیری از ورشکستگی مبتنی بر خطمشیهای گردشگری در کسبوکارهای فعال صنعت گردشگری[1] کشور انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی ـ توسعهای و براساس چگونگی گردآوری دادهها پیمایشی ـ مقطعی است. دادههای لازم برای پژوهش با روشهای اسنادی (کتابخانهای) و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) گردآوری شده است. گردآوری دادهها بهصورت پیمایشی مقطعی در تیرماه 1402 آغاز شد و در بازۀ زمانی یکساله به پایان رسید. از طرح پژوهش آمیختۀ اکتشافی برای نیل به هدف پژوهش استفاده شده است. جامعۀ مشارکتکنندگان بخش کیفی دربردارندۀ استادان مدیریت گردشگری و مدیریت دولتی و مدیران و معاونان وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوده است. برای نمونهگیری از روش هدفمند استفاده شد و پس از دوازده مصاحبه اشباع نظری به دست آمد. جامعۀ آماری بخش کمّی دربردارندۀ کارشناسان و مدیران وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بوده است. حجم نمونه با قاعدۀ تحلیل توان کوهن (1992) و نرمافزار جی پاور (G*Power) 140 نفر برآورد شد و نمونهگیری با روش تصادفی ساده انجام شد. برای تحلیل دادهها در فاز کیفی از روش تحلیل مضمون با نرمافزار مکس کیودیای و در فاز کمّی از روش حداقل مربعات جزئی با نرمافزار اسمارت پیالاس انجام شد. یافتهها نشان میدهد که عوامل اقتصادی، قانونی، توان طبیعی و زیرساختهای گردشگری در فرهنگ گردشگری میزبان و سیاستگذاری گردشگری تأثیر میگذارند. درنهایت، تصویر کسبوکارهای گردشگری، آگاهی از کسبوکارهای منطقه و هویت برند گردشگری موجب توسعۀ کسبوکارهای گردشگری میشوند. در میان عوامل، تصویر کسبوکارهای گردشگری بیشترین تأثیرگذاری را داشت. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت خطمشیهای گردشگری میتواند در برونرفت از وضعیت موجود و جلوگیری از ورشکستگی فعالان حوزۀ گردشگری نقشآفرین باشد. این پژوهش از منظر موضوعی نوآورانه است، زیرا الگوی جلوگیری از ورشکستگی در مداخل علمی داخلی مورد عنایت پژوهشگران قرار نگرفته است. بهعلاوه، رویکرد آمیختۀ اکتشافی برای طراحی و اعتبارسنجی مدل میتواند به جنبۀ نوآورانۀ این پژوهش کمک کند.
