بررسی شاخص‌های مکانی برای پهنه‌بندی فعالیت‌های تفرجی در جنگل‌های مانگرو خلیج نایبند

نویسندگان

1 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکدۀ منابع طبیعی، کرج، ایران

2 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکدۀ منابع طبیعی، کرج، ایران.

3 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکدۀ منابع طبیعی، کرج، ایران

doi
10.22034/jtd.2024.480814.2973
چکیده

این پژوهش به شناسایی شاخص‌های مکانی مناسب برای فعالیت‌های تفرجی در جنگل‌های مانگرو خلیج نایبند پرداخته و بر لزوم توسعۀ طبیعت‌گردی با رعایت اصول پایداری و ظرفیت‌های زیستی منطقه تأکید دارد. پس از شناسایی فعالیت‌های تفرجی موردتقاضا در منطقه، این فعالیت‌ها مطابق با شاخص‌های مکانی بررسی شده است. بدین ترتیب، هر فعالیت تفرجی در دامنه‌ای از شایستگی شاخص‌های تعریف‌شده، مطابق رابطۀ خطی ترکیب شاخص‌های مکانی، پهنه‌بندی شده است. در ادامه، هریک از فعالیت‌های تفرجی موردتقاضا در منطقه روی‌‌هم‌گذاری و تلفیق شده و نقشۀ نهایی از اجتماع پهنه‌های مناسب تفرجی به ‌دست آمده است. ازآنجاکه محدودۀ پژوهش جزو مناطق تحت‌حفاظت است، نقشۀ نهایی تلفیق فعالیت‌های تفرجی در این منطقه با در نظر گرفتن موقعیت زون‌های حفاظتی (زون‌های یک و دو) تهیه شده و فعالیت‌های تفرجی منطبق با لکه‌های حفاظتی از نقشۀ نهایی حذف شده است. بر این اساس، پهنۀ مناسب برای فعالیت قایقرانی کف‌شیشه‌ای، به‌علت حضور در زون‌های حفاظتی، قابلیت توسعه در منطقه را نداشت و از پهنۀ نهایی حذف شد. درنهایت، فعالیت‌ها به پنج گروه (یک فعالیت تا پنج فعالیت) تقسیم شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، بیشترین مساحت تا کمترین مساحت مناسب در منطقۀ پژوهشی به ترتیب مربوط به پیاده‌روی و جنگل‌گردی (۳۶/۶۰۴ هکتار)، تماشای حیات‌وحش (۸۲/۵۴۸ هکتار)، عکاسی در جنگل مانگرو (۱۰/۳۱۱ هکتار)، غواصی سطحی (۱۳/۹۲ هکتار)، آلاچیق متحرک (۶۶/۷۹ هکتار)، کایاک‌سواری (۷۱/۳۷ هکتار)، پیک‌نیک (استراحت نیم‌روزه) در جنگل‌های مانگرو (۳۷/۳۲ هکتار)، اردو زدن و اقامت شبانه در جنگل‌های مانگرو (۳۷/۳۲ هکتار) و بازدید از روستاهای حاشیۀ جنگل‌های مانگرو (۱۱/۲۳ هکتار) است.