تاثیر ریزوباکتری های محرک رشد گیاه بر فراسنجه‌های زیستی و باروری کنه تارتن دولکه ای روی خیار

نویسندگان

1 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

3 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

4 گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

doi
10.22124/iprj.2025.29302.1618
چکیده

ریزوباکتری ­های محرک رشد گیاه (PGPR) می­ توانند بر دفاع گیاه در برابر گیاه‌خواران و بیمارگرهای اندام­ های هوایی و زیرزمینی تاثیر بگذارند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی تاثیر کاربرد برخی ریزوباکتری ­های محرک رشد (Bacillus subtilis، Pseudomonas fluorescens و Azospirillum brasilense) بر گیاه خیار روی فراسنجه‌های زیستی و باروری کنه تارتن دولکه ­ای انجام شد. گیاهان خیار در مرحله دو تا چهار برگی با سوسپانسیون (با غلظت 107 CFU/g-1) باکتری­ های فوق تیمار شدند. کنه‌های تارتن قبل از انجام آزمایش‌ها به‌طور جداگانه روی گیاهان خیار تیمار شده با باکتری­ ها به مدت دو نسل پرورش داده شدند. نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده اثرات بازدارنده ریزوباکتری‌های مورد استفاده بر فراسنجه‌های زیستی کنه تارتن بود. طول دوره نابالغ به‌طور معنی ­داری تحت تاثیر ریزوباکتری­ ها قرار گرفت؛ به‌طوری‌که طولانی­ ترین دوره نابالغ (06/10 روز) مربوط به ریزوباکتری B. subtilis بود. طول دوره قبل از تخم­ریزی و طول عمر نرهای بالغ تحت تاثیر ریزوباکتری­ ها قرار نگرفت، در حالی‌که طول دوره تخم­ریزی (64/2 الی 58/4 روز)، طول عمر ماده­ های بالغ (81/1 الی  35/3 روز) و میزان باروری (22/9 الی 07/12 تخم/ماده) در گروه‌های تیمار شده با باکتری نسبت به شاهد (بدون باکتری) به­ طور معنی داری کاهش یافت. کمترین مقدار این فراسنجه‌ها و بیشترین کاهش در افراد تغذیه‌کرده از گیاهان تیمار شده با باکتری B. subtilis مشاهده شد. نتایج نشان داد که ریزوباکتری‌های مورد استفاده در این آزمایش به‌ویژه باکتری B. subtilis، سازوکارهای دفاعی ضد گیاه‌خواری را در گیاه خیار علیه کنه تارتن تقویت و القا می­ کنند.