تحلیل سیمای رفتاری گردشگران در توسعۀ سرمایۀ انسانی و اجتماعی جامعۀ محلی

نویسندگان

1 استاد، مدیریت دولتی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استادیار، گردشگری، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دانش‌آموختۀ گردشگری، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/jtd.2024.461070.2926
چکیده

توسعۀ گردشگری تأثیرات متعدد اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در جامعۀ محلی دارد. هدف این پژوهش بررسی نقش سیمای رفتاری گردشگران در توسعۀ سرمایۀ انسانی و اجتماعی جامعۀ محلی است. پژوهش از نوع توصیفی ـ پیمایشی است. جامعۀ آماری دربردارندۀ گردشگران شهرستان سرعین و جامعۀ محلی این شهر است و نمونۀ آماری دربردارندۀ 367 نفر از گردشگران و به همان تعداد از جامعۀ محلی شهر سرعین است که به روش نمونه‌‌گیری در دسترس انتخاب شده است. داده‌ها به‌وسیلۀ پرسش‌نامه گردآوری شده است. برای روایی پرسش‌نامه از روایی محتوایی و روایی هم‌گرا و واگرا استفاده شده و پایایی آن نیز از طریق آلفای کرونباخ تأیید شده است. برای آزمون فرضیه‌های پژوهش از آزمون مدل‌سازی معادلات ساختاری و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اسمارت‌پی‌ال‌اس استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سیمای رفتاری گردشگران در سرمایۀ انسانی (دانش، مهارت، تخصص) و سرمایۀ اجتماعی (اعتماد، همکاری، شبکه، ارزش) جامعۀ محلی تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. بنابر نتایج پژوهش، در مقایسۀ بین تأثیرپذیری سرمایۀ انسانی و اجتماعی از گردشگری، سرمایۀ اجتماعی بیشترین تأثیرپذیری را از سیمای رفتاری گردشگران دارد؛ درنتیجه توجه به گردشگری از حیث توسعۀ سرمایۀ اجتماعی واجد اهمیت بیشتری است. براساس نتایج و یافته‌های پژوهش و با توجه به تأثیر سیمای رفتاری گردشگران در سرمایۀ انسانی و اجتماعی جامعۀ محلی، پیشنهاد می‌شود در سیاست‌گذاری برنامه‌های گردشگری افزون‌بر تأثیر اقتصادی گردشگری به تأثیرات انسانی و اجتماعی گردشگران نیز توجه شود.