اثرات کشنده و زیرکشنده سینوپیرافن روی فراسنجه های جدول زندگی کنه تارتن دو لکه‌ای Tetranychus urticae در دو نسل متوالی در شرایط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 بخش گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

doi
10.22124/iprj.2024.28254.1591
چکیده

کنه تارتن دو لکه­ ای­­Tetranychus urticae Koch ، آفتی مهم در بسیاری از محصولات کشاورزی است. استفاده از آفت­ کش ­های مؤثر و با سازوکار اثر جدید، از راهکارهای متداول در برنامه ­های مدیریت تلفیقی می­باشد. در پژوهش حاضر، تأثیر غلظت‌های مختلف سینوپیرافن روی فراسنجه های زیستی کنه‌ تارتن دولکه‌ای در شرایط آزمایشگاهی (دمای 3±25 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 5±65 درصد و دوره‌ نوری 16:8 ساعت (روشنایی: تاریکی) با روش پاشش و بررسی جدول زندگی دو جنسی در دو نسل متوالی مورد بررسی قرار گرفت. مقدار LC50 سینوپیرافن برای مرحله پروتونمف 945/250 پی‌پی‌ام محاسبه شد. از بین غلظت ­های LC10، LC20 و LC30، غلظت زیرکشنده LC30 بیشترین تاثیر را بر فراسنجه ­های زیستی و تولیدمثلی داشت که در نسل اول میزان تخم­ریزی، طول دوره تخم­ریزی، طول عمر نر و ماده را کاهش داد. غلظت­ های زیرکشنده سینوپیرافن بر نتاج پروتونمف ­های تیمار شده نیز اثر گذاشته و باعث افزایش طول دوره جنینی، لاروی، پروتونمف و دئوتونمف و کاهش طول عمر بالغ ماده از 26/22 به 21/18 روز شد، و این روند باعث کاهش میزان باروری از 63/45 به 86/28 تخم و طول دوره باروری از 13/17 به 17/13 روز شد. در نتیجه کاهش نرخ ذاتی افزایش جمعیت (در شاهد و LC30 به‌ترتیب 051/0 ± 20/0 و 051/0 ±15/0 بر روز) ثبت شد، بیش­ترین اثر منفی در غلظت LC30 مشاهده شد. روند رشد جمعیت تحت تاثیر غلظت زیرکشنده LC30 روند کندتری نسبت به شاهد نشان داد. برای استفاده­  از کنه کش سینوپیرافن در مدیریت تلفیقی کنه تارتن دو لکه ­ای توصیه می ­شود تا تاثیر آن در شرایط گلخانه و مزرعه ­ای نیز بررسی شود.