کارایی چند حشره‌کش به‌منظور کنترل کرم پیله خوار در مزارع نخود

نویسندگان

1 بخش تحقیقات حشره شناسی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 بخش گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه

3 بخش گیاهپزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران

4 بخش گیاهپزشکی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران

doi
10.22124/iprj.2024.29090.1610
چکیده

پیله­ خوار نخود در بیشتر مناطق کشت نخود در ایران، بیشترین زیان را به مزارع نخود (Cicer arietinum L.) وارد آورده و آفت کلیدی این محصول محسوب می­ شود. پژوهش حاضر به منظور معرفی و جایگزینی حشره‌کش ­های جدید و مؤثر روی این آفت به عمل آمد. پژوهش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تیمار و در سه تکرار در مزارع نخود دیم استان‌های مرکزی، کرمانشاه و آذربایجان غربی انجام شد. تیمارها شامل دو غلظت از حشره­ کش کلرو‌نترانیلی‌پرول (150 و 100 میلی‌لیتر در هکتار)، تیودیکارب (750 گرم در هکتار)، ایندوکساکارب (250 میلی­ لیتر در هکتار) و شاهد (آب‌پاشی) بودند. یک روز قبل و 3، 7 و 14 روز بعد از سم­پاشی نمونه­ برداری از لاروهای زنده انجام شد. نتایج نشان داد تمام حشره ­کش­ های مورد آزمایش از کارایی خوبی برخوردار بودند. در هفتمین روز پس از سمپاشی، کلرو‌نترانیلی‌پرول به‌میزان 150 میلی‌لیتر در هکتار در استان ­های آذربایجان غربی، مرکزی و کرمانشاه به‌ترتیب 14/2 ± 83/95، 4/2 ± 39/86 و6/4 ± 3/92 درصد کارایی بالاتری نسبت به سایر تیمارها نشان داد. همچنین بررسی درصد پیله‌های خسارت‌دیده نشان داد که در استان مرکزی تیمار کلرو‌نترانیلی‌پرول به‌میزان 150 میلی­لیتر در هکتار کمترین درصد خسارت را به خود اختصاص داده است. در استان کرمانشاه ایندوکساکارب و سپس کلرو‌نترانیلی‌پرول به‌میزان 150 میلی­لیتر در هکتار و در استان آذربایجان غربی تیودیکارب و کلرو‌نترانیلی‌پرول به‌ میزان150 میلی­لیتر در هکتار، بیشترین تأثیر را در کاهش پیله خسارت‌دیده داشتند. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، حشره­کش کلرو‌نترانیلی‌پرول برای استفاده در برنامه­ های مدیریتی این آفت در مزارع نخود پیشنهاد می­ شود.