واکاوی نقش تصویر ذهنی گردشگران و نگرش سبز در توسعۀ پایدار گردشگری با نقش میانجی سرمایۀ فکری سبز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22034/jtd.2024.459110.2924
چکیده

امروزه، توسعۀ ناپایدار گردشگری مشکلات زیادی برای مقاصد گردشگری و جوامع محلی ایجاد کرده است. بنابراین، گردشگران و سازمان‌های گردشگری باید توجه بیشتری به مفاهیم زیست‌محیطی داشته باشند. این پژوهش با هدف واکاوی نقش تصویر ذهنی گردشگران و نگرش سبز در توسعۀ پایدار گردشگری با نقش میانجی سرمایۀ فکری سبز صورت گرفته است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش و ماهیت توصیفی ـ پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری پژوهش دربردارندۀ تمامی گردشگران شهر اردبیل است که طبق فرمول کوکران برای جوامع نامحدود، 384 نفر برای نمونه انتخاب شدند و انتخاب این افراد از جامعۀ آماری به روش تصادفی ساده صورت گرفت. داده‌ها به‌وسیلۀ چهار پرسش‌نامۀ استاندارد «تصویر ذهنی»، «نگرش‌های زیست‌محیطی»، «راهکارهای توسعۀ گردشگری» و «سرمایۀ فکری سبز» گردآوری شده است که پایایی آن‌ها توسط آلفای کرونباخ (به ترتیب با مقادیر 888/0، 858/0، 905/0 و 933/0) و روایی نیز به‌وسیلۀ تحلیل عاملی تأییدی تأیید شده است. تحلیل داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از دو نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس26 و اسمارت‌ پی‌ال‌اس3 صورت گرفته است. براساس یافته‌های پژوهش، تصویر ذهنی گردشگران و سرمایۀ فکری سبز در توسعۀ پایدار گردشگری و همچنین، تصویر ذهنی گردشگران و نگرش سبز در سرمایۀ فکری سبز تأثیر مثبت و معنادار دارند. اما نگرش سبز در توسعۀ پایدار گردشگری تأثیر معناداری ندارد. همچنین، سرمایۀ فکری سبز رابطۀ تصویر ذهنی گردشگران و توسعۀ پایدار گردشگری و نیز رابطۀ نگرش سبز و توسعۀ پایدار گردشگری را میانجیگری می‌کند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند بر عملکرد سبز گردشگران و سازمان‌های گردشگری مؤثر باشد.