تاثیر کاربرد اسید سالیسیلیک بر میزان خسارت مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Dip.: Tephritidae) روی رقم زیتون مانزانیلا

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، بخش گیاه‌پزشکی، رشت، ایران

doi
10.22124/iprj.2024.27965.1583
چکیده

مگس میوه زیتون Bactrocera oleae (Dip.: Tephritidae) از آفات مهم زیتون است که باعث زیان اقتصادی و کاهش کیفیت و کمیت روغن آن می­شود. طی این پژوهش در سال ­های 1400 و 1401 اثر دو غلظت­ یک و دو میلی­ مولار اسید سالیسیلیک و شاهد بر رقم زیتون مانزانیلا در ایستگاه تحقیقات زیتون رودبار (استان گیلان) بررسی شد. نتایج نشان داد که هر دو عامل سال و تیمار روی مراحل مختلف رشد مگس زیتون اعم از تخم، لارو سن یک، لارو سن دو، لارو سن سه و شفیره تاثیر معنی ­دار داشتند.  اثر تیمارها در همه­ صفات اندازه ­گیری شده معنی­دار بود. ارزیابی میزان خسارت نشان داد که اسید سالیسیلیک به دلیل اختلال در چرخه تبدیل تخم به لارو باعث کاهش آلودگی میوه به شفیره و حشرات بالغ شد. نتایج اثر سال، در همه صفات مورفولوژیک میوه اعم از طول، عرض، وزن، حجم، چگالی، وزن گوشت میوه و ابعاد هسته در دو سال آزمایش معنی دار بود. اثر تیمار در همه صفات به جز عرض، وزن میوه و وزن گوشت میوه معنی ­دار بود. بررسی اسیدهای چرب روغن زیتون نشان داد که درصد اسید چرب اولییک و لینولییک در نمونه­ های تیمار شده با اسید سالیسیلیک نسبت به نمونه­ های شاهد افزایش یافت. مقدار ماده اسکوالین در تیمارهای سالم اسید سالیسیلیک دو میلی­ مولار در مقایسه با شاهد در سال 1401 افزایش داشت. این یافته ­ها نشان می ­دهد که اسید سالیسیلیک می­تواند در برنامه­ های مدیریت تلفیقی مگس میوه زیتون مورد توجه قرار گیرد.