تحلیل رابطۀ بین گردشگری میراث و تغییر ارزش‌ها و سنت‌ها در منطقۀ اورامان

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران

2 کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی،دانشگاه مازندران

3 استادیار گروه مدیریت جهانگردی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران.

doi
10.22034/jtd.2024.464482.2943
چکیده

گردشگری میراث یکی از مهم‌ترین گونه‌های گردشگری است که تأثیرات چشمگیری در مقصد، جامعۀ محلی و فرهنگ میزبان دارد. پژوهش پیش‌رو، با درک این موضوع و براساس رویکردی ترکیبی، به واکاوی نقش گردشگری میراث فرهنگی در تغییرات ارزش‌ها و سنت‌های جامعۀ محلی اورامان پرداخته است. روش پژوهش طرح ترکیبی متوالی قیاسی و مبتنی بر مطالعۀ کمّی و کیفی است. در بخش کمّی، فرضیه‌‌ای مبنی بر تأثیر گردشگری میراث، به‌عنوان متغیر مستقل، در تغییر ارزش‌ها و سنت‌ها، به‌عنوان متغیر وابسته، مطرح شده و با استفاده از روش پیمایشی و نیز نمونه‌گیری تصادفی، تعداد 354 پرسش‌نامه بین اعضای جامعۀ محلی توزیع شده است. به‌منظور تأیید روایی و پایایی این پرسش‌نامه، به ترتیب از روش‌های بازنگری دوبارۀ استادان و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. سپس، با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس نتایج این بخش پردازش و تحلیل شده است. در بخش کیفی نیز، با استفاده از روش قوم‌نگاری و در چارچوب نظریۀ زمینه‌ای، اطلاعات لازم گردآوری و با نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای تحلیل شده است. گفتنی است این پژوهش در نوع خود نخستین پژوهشی است که بر مبنای نظریۀ ساخت‌یابی گیدنز در حوزۀ مطالعات گردشگری انجام می‌شود و در این راستا روش ترکیبی را برای نفوذ به لایه‌های متفاوت واقعیت اجتماعی به کار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد همبستگی معناداری بین گردشگری میراث و ارزش‌ها و سنت‌ها وجود دارد و گردشگری میراث به‌منزلۀ عاملی بیرونی در متن تحولات اجتماعی فرهنگی اورامان قرار دارد. تغییر ارزش‌ها و سنت‌ها نیز از پیامدهای توسعۀ گردشگری میراث در اورامان است که به‌واسطۀ شرایط و تعاملات متعددی مانند گسترش زیرساخت‌ها، ترند شدن گردشگری، مهاجرت معکوس و تغییر باورها تحقق می‌یابد