رتبه بندی عوامل مؤثر بر هویت برند گردشگری شهر کرمان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه گردشگری، مجتمع آموزش عالی بم، کرمان، ایران
doi
10.22034/jtd.2024.445750.2894چکیده
امروزه توسعه و مدیریت برند مقصدهای گردشگری تنها یک گزینه نیست، بلکه ضرورتی مسلم است و شهری برند میشود که ابزار هویتی مناسب برای برجسته شدن در برابر رقبا داشته باشد. این پژوهش با هدف رتبهبندی ابعاد مؤثر بر هویت برند گردشگری شهر کرمان انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی، به لحاظ روش از نوع پژوهشهای آمیخته (کیفی ـ کمّی) و بهصورت توصیفی ـ تحلیلی است. دادههای لازم برای پژوهش با روشهای اسنادی (کتابخانهای و بررسی اسناد فرادستی) و میدانی (مصاحبه) و به لحاظ افق زمانی بهصورت پیمایشی مقطعی در بازۀ تابستان تا زمستان 1402 گردآوری شده است. دادهها در بخش کیفی با روش تحلیل مضمون به کمک نرمافزار مکسکیودیای و در بخش کمّی از راه آمار توصیفی و استنباطی با بهرهگیری از نرمافزار اسپیاساس تجزیه و تحلیل شده است. براساس تحلیل مضمون مصاحبههای نیمهساختاریافته با خبرگان شهر کرمان در چهار بخش دانشگاهی، سازمانهای دولتی، مدیران بخش خصوصی و مدیران تشکلهای مردمنهاد در حوزۀ میراث فرهنگی و گردشگری، هفتاد مضمون پایه (شاخص)، دوازده مضمون سازماندهنده (مؤلفه) و هفت مضمون فراگیر (بُعد) شناسایی شده است. در بخش کمّی نیز، اعتبارسنجی یافتههای بخش کیفی و رتبهبندی عوامل شناساییشده بر مبنای نظر گردشگران بهعنوان مخاطبان اصلی هویت برند گردشگری شهر کرمان مورد توجه بوده است. نتایج پژوهش نشان میدهد ابعاد «مدیریت شهری و کالبدی» و «اقتصادی» به ترتیب با میانگین 22/5 و 65/4 دارای بالاترین رتبه در بین ابعاد مؤثر بر هویت برند گردشگری شهر کرمان و ابعاد «روانشناختی» و «بازاریابی» به ترتیب با میانگین 43/2 و 24/3 دارای پایینترین رتبهاند. همچنین، در بین مؤلفههای مؤثر، «زیرساختهای گردشگری»، «توانمندسازی تأسیسات گردشگری» و «سیاستگذاری گردشگری» و از میان شاخصهای اثرگذار، «بهروزرسانی ناوگان زمینی، ریلی و هوایی»، «امکانات رفاهی و تسهیلات گردشگری» و «توجه بناها و بافت تاریخی شهر کرمان» از بیشترین رتبه و بالاترین میزان اهمیت در برساخت هویت برند گردشگری شهر کرمان برخوردارند.