ماموریت سوم دانشگاه فراتر از انتقال فناوری: نقدی بر رویکردهای اقتصادی در تعامل دانشکده‌های کشاورزی با جامعه در کشور ایران

نویسندگان

1 گروه ترویج و اموزش کشاورزی؛ دانشکده اقتصاد و توسعه، دانشگاه تهران

2 گروه توسعه کشاورزی، دانشگده اقتصاد و توسعه، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

3 گروه ترویج و اموزش کشاورزی،‌دانشکده اقتصاد و توسعه،‌پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه ، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22069/jead.2021.18678.1442
چکیده

در دو دهه گذشته علاوه بر ماموریت‌های ‌سنتی تدریس و تحقیق، ماموریت سومی برای دانشگاه‌ها و همچنین دانشکده‌های در دو دهه گذشته علاوه بر ماموریت‌های ‌سنتی تدریس و تحقیق، ماموریت سومی برای دانشگاه‌ها و همچنین دانشکده‌های کشاورزی تعریف‌ شده است که به‌عنوان تعامل تجاری دانشگاه با جامعه یا دانشگاه کارآفرین شناخته می‌شود. اگر چه تعامل دانشگاه با صنعت می‌تواند منجر به بهبود نسبی وضعیت مالی دانشگاه‌ها شود و در بهترین حالت ممکن است افزایش عملکرد اقتصادی منطقه‌ای یا ملی را در پی داشته باشد اما دانشگاه کارآفرین آخرین فصل تغییر و تحول دانشگاه نیست. در واقع ماموریت سوم دانشگاه با تمرکز بر اقتصاد و شیوه‌های انتقال فنّاوری مرسوم تفاوت چشمگیری دارد و تعریف معمول آن به ‌شدت نیاز به ‌نقد و بررسی جدی دارد. در حقیقت هیچ تعریف منحصربه‌فردی از مفهوم ماموریت سوم وجود ندارد؛ چرا که هر کشوری از نظر مناسبات نهادی و زمینه‌های اقتصادی و اجتماعی متفاوت است و بر همین اساس پیش‌نیازهای پرداختن به ماموریت سوم منحصربه‌فرد است. بر اساس وضعیت توسعه کشاورزی در ایران و شرایط محیطی حاکم، ماموریت سوم دانشکده‌های کشاورزی متفاوت از تعریف متعارف آن یا انتقال فناوری و تمرکز بر توسعه اقتصادی است. این مقاله‌ی به روش مروری تحلیلی با دیدگاهی انتقادی و با هدف شفاف‌سازی تفاوت ماموریت سوم با دانشگاه کارآفرین و رویکرد دانشگاه و صنعت نگارش شده است و ضمن توجه به کشاورزان و لزوم تغییر مارپیچ سه‌گانه از طریق ارائه یک مدل، ابعاد جدیدی از ماموریت سوم دانشگاه فراتر از بعد اقتصاد را در دانشکده‌های کشاورزی پیشنهاد می‌دهد.