ارزیابی عملکرد جداسازی چند متغیره بارش با استفاده از مدل MuDRain (مطالعه موردی: شمال شرقی استان هرمزگان)

نویسندگان

1 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.21063.7607
چکیده

داده‌های بارندگی با وضوح بالای مکانی و زمانی برای مطالعات مهندسی آب، مدل‌سازی هیدرولوژیکی و ارزیابی خطر سیل، به ‌ویژه در مناطق گرمسیری با الگوهای بارندگی پیچیده ضروری است. نظر به کمبود این داده‌ها، جداسازی بارش ابزاری مهم است. در این مطالعه به ارزیابی عملکرد تفکیک چند متغیره بارش با استفاده از مدل MuDRain در استان هرمزگان و تأثیر همبستگی ساعتی بین ایستگاه‌ها بر دقت شبیه‌سازی پرداخته شد. مقایسه سری زمانی ساعتی مشاهداتی و شبیه‌سازی نشان داد که مدل در حفظ ارتفاع بارش روزانه دقیق است، اما در بیش‌تر موارد مقادیر شدید بارش را، کم‌تر از مقدار واقعی شبیه‌سازی کرده ‌است. همچنین، تعداد وقایع بارش‌های شدید را به اندازه کافی تولید نکرده ‌است. مقایسه نتایج تاریخ‌های منتخب که دارای بیشینه بارش بوده‌اند نشان داد که ضریب همبستگی (R) و ضریب ناش-ساتکلیف (NSE) به ترتیب بین بازه‌های0/1898 تا 0/9319 و 0/0319 تا 0/7251 متغیر بوده‌اند. مقایسه تأثیر همبستگی ساعتی نشان داد که دقت مدل در شبیه‌سازی بارش ساعتی برای سری‌ زمانی‌ با میانگین همبستگی ساعتی بیش‌تر، بالاتر است و ضرایب R و NSE در آن به ترتیب برابر0/7816 و 0/5856 بوده در حالی که این ضرایب برای سری زمانی با همبستگی ساعتی کم‌تر به ترتیب برابر 0/5155 و0/2655 بوده است. در مجموع این مدل می‌تواند برای مناطق دارای همبستگی ساعتی بسیار بالا با اطمینان بیش‌تری مورد استفاده قرار بگیرد، در این صورت همبستگی مکانی ایستگاه‌ها به یک مزیت تبدیل می‌شود، زیرا با بهره‌گیری از داده‌های بارش ساعتی موجود در ایستگاه‌های مجاور، امکان ایجاد سری بارش‌های ساعتی واقع‌بینانه در ایستگاه مورد نظر را داراست.