مکانیابی بهینه مراکز درمانی شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهر مراغه
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، فنآوری اطلاعات سلامت، گروه فنآوری اطلاعات سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
2 کارشناسی ارشد، سیستمهای اطلاعات جغرافیایی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ممقان، ممقان، ایران
doi
چکیده
مقدمه: مراکز درمانی به طور مستقیم در تأمین سلامت فرد و جامعه تأثیر میگذارند و دسترسی سریع و ارزان به این مراکز در جوامع شهری، مهم و ضروری است. بنابراین، بحث مکانیابی مراکز درمانی به گونهای که بتواند در افزایش سطح رفاه ساکنان و تأمین سلامت آنها تأثیر داشته باشد، از اهمیت زیادی برخوردار است. از اینرو، هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی معیارهای مکانهای مناسب و دارای اولویت برای احداث مراکز درمانی جدید در شهر مراغه بود.روش بررسی: این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی در سال 1396 در شهر مراغه انجام گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق منابع کتابخانهای، مشاهدات میدانی و نقشههای کاربری اخذ شده از شهرداری این شهر به دست آمد. دادهها با استفاده از نرمافزار ArcGIS و نرمافزار الحاقی فرایند تحلیل سلسله مراتبی Analytic hierarchy process (AHP) Expert Choice مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.یافتهها: معیار مجاورت با مراکز مسکونی با وزن 190/0 و فاصله از مراکز درمانی موجود با وزن 150/0، بیشترین تأثیر را در احداث مراکز جدید داشتند. همچنین، با همپوشانی لایههای مربوط به 15 معیار، پهنههای مختلف شامل مکانهای بسیار مناسب، مناسب، نسبتاً مناسب، نامناسب و بسیار نامناسب جهت احداث مراکز درمانی جدید مشخص گردید.نتیجهگیری: مراکز درمانی موجود در شهر مراغه به صورت مناسب توزیع نشدهاند که این موضوع میتواند نقش مؤثری در سلامتی ساکنان مناطق فاقد مراکز درمانی داشته باشد. در این زمینه، قابلیت سیستم اطلاعات جغرافیایی Geographical Information System (GIS) در زمینه مکانیابی مناسب برای مراکز درمانی مشخص شد.