گردشگری خلاق در بافتهای تاریخی با رویکرد کسبوکارهای نوپا (مورد پژوهشی: شهر رشت)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، دانشکدهٔ عمران، معماری و هنر، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jtd.2024.417320.2829چکیده
رقابت میان شهرها، بهعنوان مقاصد گردشگری، شهرها را ناگزیر به یافتن راهکارهایی خلاقانه برای متمایز شدن از سایر مقاصد کرده است. از سوی دیگر، میراث کالبدی، تنوع فرهنگی و غنای آثار هنری و صنایع دستی بهترین پشتوانه برای توسعهٔ گردشگری خلاق در شهرها هستند، اما متأسفانه در ایران بهصورت عملی به مفهوم گردشگری خلاق خصوصاً در بافتهای تاریخی پرداخته نشده است. بدینترتیب، هدف این پژوهش طراحی الگوی پیشرانهای توسعهٔ گردشگری خلاق در بافتهای تاریخی با رویکرد کسبوکارهای نوپا (مورد پژوهشی: شهر رشت) است. پژوهش حاضر، از لحاظ روش، پژوهشی آمیخته است. در بخش کیفی پژوهش، از روش نظریهٔ دادهبنیاد و در بخش کمّی، از روش مدلیابی معادلات ساختاری استفاده شده است. همچنین، برای گردآوری دادهها در بخش کیفی از ابزار مصاحبهٔ عمیق و در بخش کمّی از پرسشنامهٔ نیمهساختاریافته استفاده شده است. جامعهٔ آماری پژوهش شامل مدیران سه سطح شرکتهای دانشبنیان و پارکهای علم و و متخصصان حوزهٔ صنایع خلاق و شهرسازی و گردشگری هستند. نمونهگیری در بخش کیفی از نوع نمونهگیری طبقهای است و در بخش کمّی نیز نمونهگیری با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی و فرمول کوکران انجام شده است. یافتههای پژوهش در قالب مدلی با دو بُعد اصلی پیشرانهای کسبوکارهای نوپا (با ضریب ۴۵۹/۰ = β) و پیشرانهای گردشگری خلاق در بافتهای تاریخی (با ضریب ۵۹۰/۰ = β) ارائه شده است. نتایج نشان داد که ایجاد بستر و زمینهٔ مساعد برای کسبوکارهای نوپا میتواند به توسعهٔ گردشگری خلاق توسط این کسبوکارها بینجامد.