شناسایی برخی منابع ناهمگونی ارزش زمان سفرکاربران محدوده کنترل آلودگی هوای تهران
نویسندگان
1 موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامهریزی، تهران، ایران
2 دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22060/ceej.2022.19624.7213چکیده
قیمتگذاری از مهمترین و موثرترین سیاستها برای مدیریت ازدحام ترافیک در مناطق مختلف شهری است. از عوامل مهم تعیین قیمت برای هر محدوده، ارزش زمان سفر کاربران است که به طور قابل توجهی با متغیرهای اقتصادی- اجتماعی در ارتباط است. برای ارزیابی ارزش زمان سفر، میتوان از نسبت نرخ نهایی جانشینی هزینه و زمان در تابع مطلوبیت هر گزینه در مدلسازی انتخاب گسسته استفاده کرد. برای محاسبه ارزش زمان سفر، شناسایی عوامل موثر بر آن و میزان تاثیر هر یک بر ارزش زمان سفر کاربران از نتایج پرسشگری اجرا شده در آذر ماه سال 97 که به منظور ارزیابی کارایی و تحلیل حساسیت نرخ عوارض در قیمتگذاری محدوده کنترل آلودگی هوای تهران (زوج یا فرد)، با ابعاد 1004 پرسشنامه و با رویکرد ترجیحات بیان شده استفاده می شود. برای برآورد ارزش زمان سفر و شناسایی منابع ناهمگونی از مدل لوجیت ترکیبی استفاده می شود. نتایج حاکی از آن است که میانگین ارزش زمان سفر کاربرانی که با خودروی شخصی در محدوده کنترل آلودگی هوای تهران تردد دارند و تمایل به تغییر سفر خود ندارند، برابر 5788 ریال (نرخ سال 1397) به ازای ساعت است. با تجزیه ضریب هزینه، عوامل ناهمگونی ارزش زمان سفر کاربران محدوده کنترل آلودگی هوای تهران شناسایی شدند. دفعات ورود به محدوده کنترل آلودگی هوا در روز و تعداد خودروی خانوار به ترتیب باعث افزایش ارزش زمان سفر تا 28941 ریال و 4134 ریال بر ساعت میشود. نتایج این پژوهش میتواند در فرآیند مدلسازی تقاضا گنجانده شده و منجر به برنامهریزی بهتر برای تسهیل سیاستگذاری و تصمیمگیریها برای سرمایهگذاری شود.