شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر در توسعهٔ گردشگری طبیعت مبنا با رویکرد آیندهپژوهی و روش بهترین - بدترین معیار (مطالعهٔ موردی: استان یزد)
نویسندگان
1 پژوهشگر دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکدهٔ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار گروه میراث طبیعی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2023.407721.2800چکیده
استان یزد، بهدلیل برخورداری از تنوع جاذبههای طبیعی منحصربهفرد همچون کویرها، کوهها و معادن، توان بالقوهٔ زیادی برای توسعه ازطریق گردشگری دارد. گردشگری طبیعتمبنا بهمنزلهٔ گونهای از گردشگری پایدار میتواند نقش مهمی در توسعهٔ منطقهای و ملی ایفا کند. لذا، هدف پژوهش حاضر، بهمنزلهٔ مطالعهای توصیفی - تحلیلی و میدانی، شناسایی عوامل کلیدی تأثیرگذار در توسعهٔ گردشگری طبیعتمبنا در استان یزد است. شیوهٔ گردآوری دادهها مطالعات کتابخانهای است و با نمونهگیری هدفمند (روش گلولهبرفی) تعداد پانزده نفر از استادان و پژوهشگران حوزهٔ گردشگری بهمنزلهٔ خبرگان انتخاب شده است. سپس، با رویکرد آیندهپژوهی و با بهرهگیری از روش تحلیلساختاری و مزایای نرمافزار Micmac، عوامل کلیدی تأثیرگذار در توسعهٔ گردشگری طبیعتمبنا در استان یزد شناسایی شده است. در ادامه، با بهرهگیری از روش Best-Worst Method درجهٔ اهمیت هریک از آنها تعیین شد. درنهایت، نوزده عامل در شش بعد اجتماعی، فرهنگی، زیستمحیطی، اقتصادی، مدیریتی و کالبدی شناسایی شد. این عوامل در دوازده مورد (شامل فنّاوریهای اطلاعاتی، سرمایهگذاری دولتی، سرمایهگذاری غیردولتی، آموزش، کیفیت مسیرهای ارتباطی، مشارکت محلی، گونههای حملونقل، حمایت مالی سازمانهای بینالمللی، برنامهریزی توسعهٔ گردشگری، امنیت، تبلیغات و جاذبههای گردشگری طبیعتمبنا) با پیشینهٔ پژوهش اشتراک دارد و در هفت مورد (شامل ایجاد هماهنگی و یکپارچگی بین سازمانهای مرتبط، قوانین مرتبط با توسعهٔ گردشگری، مناطق حفاظتشده، ایمنی، ارائهٔ تسهیلات دولتی برای جذب سرمایهگذار خصوصی، گردشگرپذیری و کیفیت هوای محیط) متفاوت است. گفتنی است از نظر این پژوهش مهمترین و کماهمیتترین معیار بهترتیب «جاذبههای گردشگری طبیعتمبنا» و « حمایت مالی سازمانهای بینالمللی» است.
