واکاوی مفهوم داستانسرایی در شکلگیری هویت مکانهای گردشگری
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران
2 دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
3 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدهٔ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
doi
10.22034/jtd.2023.411098.2806چکیده
به رسمیت شناختن نقش زبان در شکلگیری واقعیت اجتماعی شروع یک چرخش فکری اساسی در علوم اجتماعی و بهتبع آن مدیریت و تحقیقات مصرفکننده زیر چتر پساساختارگرایی بود. در این نظریهها، زبان واقعیت اجتماعی را منعکس نمیکند، بلکه بر ساخت اجتماعی از واقعیت دلالت میکند. مفهوم مکان نیز در این چرخش بیشازپیش مبتنی بر خوانش مصرفکننده بوده است. این پژوهش با هدف واکاوی مفهوم داستانسرایی در شکلگیری هویت مکانهای گردشگری انجام شده است. پژوهش حاضر، از حیث هدف، بنیادی است و از نظر ماهیت و روش پژوهش از نوع اکتشافی است. در این پژوهش، از روش پژوهش کیفی استفاده شده و دادههای مطالعه بهشیوهٔ مصاحبهٔ عمیق و نیمهساختارمند با مصاحبهشوندگان تا رسیدن به اشباع نظری جمعآوری شده است. رویکرد تحلیل محتوای جهتدار براساس ماهیت مسئله استفاده شد. ازاینرو، از مصاحبهها و ادبیات موثق موجود واحدهای معنایی استخراج، تفسیر، کدگذاری و مقولهبندی شد و درنهایت ارتباط آنها ترسیم شد. نتایج حاصل از دوازده مصاحبهٔ انجامشده با نمونهٔ کنشگران صنعت گردشگری براساس شاخصهای کلیدی شناساییشده نشاندهندهٔ مقولاتی نظیر هویت فردی، هویت اجتماعی، کنشگری متقابل نمادین و روایتگری مکان بوده است. در انتها، براساس نتایج و تفاسیر پژوهش، پیشنهادهای لازم درخصوص شکلگیری هویت مکان، در قالب کشف، استخراج و معناسازی روایات مکان ارائه شده است. یافتهها حاکی از آن است که داستانهای بازتابیافته از روایات موجود در مکان بهمنزلهٔ یک کالای مصرفی در هویت فردی و اجتماعی تأثیر میگذارد و در قالب کنش متقابل نمادین به دیگری منتقل میشود. هویت مکان ساختی اجتماعی است که هدف آن معنابخشی و تقویت حس مکان به مخاطبان محلی و گردشگران بالقوه است. روایتهای مکان میتوانند در خلق ارزش و توسعهٔ تجاریسازی مکان سودمند باشند.
