فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 لیسک Deroceras agreste یکی از مهم­ترین آفات کاهو در شرایط گلخانه و مزرعه است. نوسانات جمعیت این آفت در شهرستان قائم­شهر (استان مازندران) با روش­های نمونه­برداری کادراندازی و تله­گذاری در سال­های 1398 و 1399 در چهار مزرعه کاهو بررسی شد. بررسی‌ها از شهریور یک سال (هم­زمان با شروع فعالیت روی علف‌های هرز) تا فروردین ماه سال بعد (انتهای فصل زراعی کاهو) نشان داد که بعد از تفریخ تخم‌ها در شهریور ماه، حضور و فعالیت لاروها مشاهده می‌شود که به تدریج بر جمعیت‌شان از شهریور تا آبان ماه افزوده و از آذر تا بهمن ماه کاسته می‌شود. جمعیت بالغ‌ها در شهریور ماه نسبت به لاروها کمتر بوده و به تدریج تا آبان ماه کمی افزایش می‌یابد. در آذرماه با کاهش جمعیت لاروها و تبدیل به مرحله بلوغ، تعداد بالغ‌ها از لاروها پیشی می‌گیرد. سپس، تا بهمن ماه کاهش جمعیت مشاهده می‌شود. در ابتدای زمان نمونه‌برداری در شهریور ماه و نیز ماه‌های مهر و آبان از فصل پاییز، جمعیت نسبت به سایر ماه‌های نمونه‌برداری بیش­تر بود و اوج جمعیت لیسک­ها در آبان ماه با میانگین 7/4 ±85 و 8/2±48 به ترتیب برای لارو و بالغ در سال اول و 0/4 ±83 و 8/2±48 به ترتیب برای لارو و بالغ در سال دوم آزمایش، مشاهده شد. همچنین، همبستگی مثبت و معنی‌دار بین عوامل محیطی دما و رطوبت با تغییرات جمعیت لیسک‌ها وجود داشت. تخم­ریزی به طور میانگین 8/28 روز پس از جفت­گیری، متوسط تعداد تخم­ها در هر دسته 14/30 عدد و درصد تخم­های تفریخ شده 2/90 درصد بود. نتایج حاصل از این تحقیق به عنوان یکی از اولین بررسی­ها در مورد تراکم و نوسانات جمعیت لیسک D. agreste می­تواند در برنامه­ریزی­های مدیریت کنترل این آفت مفید واقع شود.