بررسی کارایی روش‌های مختلف برای ارزیابی نشست زمین در اثر حفر تونل خط دو مترو تبریز

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران

2 دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران

4 گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی سراج، تبریز، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.20545.7460
چکیده

حفر تونل‌های مکانیزه کم عمق در مناطق شهری و زمین‌های نرم منجر به ایجاد جابه‌جایی‌های افقی و عمودی در مصالح دربرگیرنده تونل شده و در نتیجه پدیده نشست زمین در اثر حفر تونل را در پی دارد که گاهاً می‌تواند اثرات نامطلوب و حتی مخربی بر ساختمان‌های سطحی و تاسیسات زیرسطحی داشته باشد. در تحقیق حاضر، نشست زمین در اثر حفر تونل مکانیزه خط دو مترو تبریز با استفاده از روش‌های نیمه تجربی، تحلیلی و عددی ارزیابی شده و تاثیر عوامل مختلف بر آن مورد بررسی قرار گرفته است. جهت انجام مطالعه بخشی از تونل انتخاب شده و ارزیابی نشست با استفاده از هر سه روش صورت گرفته و نتایج به دست آمده پس از مقایسه با نشست‌های واقعی (اندازه‌گیری شده حین حفر تونل) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. نتایج حاصله نشان دهنده این است که در روش نیمه تجربی به خاطر ویژگی‌های ذاتی این روش، مقادیر بالاتری برای نشست حاصل می‌شود اما روش‌های تحلیلی و به ویژه عددی، به علت به کارگیری پارامتر بیشتری از خاک و تونل، عموماً نتایج منطقی و قابل اعتمادی را ارائه می‌نمایند. همچنین در این ارتباط و جهت تاکید روی قابلیت‌های ارزشمند روش‌های عددی (FLAC 2D)، تاثیر عوامل مختلف بر نشست زمین مورد بررسی قرار گرفته و مشخص گردید که با کاهش مدول الاستیسیته دوغاب، افزایش بار سطحی، کاهش مدول الاستیسیته خاک و اُفت سطح آب زیرزمینی، مقدار نشست زمین در اثر حفر تونل افزایش پیدا کرده است.