مقایسه برخی خواص فیزیکی دو رقم خرمای حاج‌قنبری و شاهانی

doi
چکیده

در روند مکانیزه کردن فعالیت‌های مرتبط با خرما در اولین گام نیاز به اطلاع جامع و کاملی از خصوصیات و شرایط محصول است. دانستن خواص فیزیکی و مکانیکی محصول در بسیاری از مسائل مربوط به طراحی ماشین‌ها و دستگاه‌های پس از برداشت دارای اهمیت است. در این پ‍ژوهش ابعاد، جرم و حجم خرما، چگالی هر دانه از خرمای هسته‌دار و بی‌هسته، چگالی‌توده ای، تخلخل، مساحت‌سطوح‌تصویر‌شده، میانگین هندسی ‌قطر‌، ضریب‌کرویت و مساحت‌سطح‌رویه خرما در دو رقم شاهانی و حاج قنبری تعیین و مقایسه شده است. همچنین ضریب‌اصطکاک‌ایستایی خرما با سه سطح گالوانیزه، شیشه‌ای و تخته چندلا به دست آمد. آزمایشات به ترتیب برای خرمای بی هسته و هسته دار، در رطوبت 90/12% و 20/12% (بر مبنای تر) در رقم حاج‌قنبری و 55/30% و 42/29% (بر مبنای تر) در رقم شاهانی انجام شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد میانگین جرم و حجم خرمای شاهانی به ترتیب 69/8 گرم و66/8 سانتی‌متر مکعب و میانگین جرم و حجم خرمای حاج قنبری به ترتیب 57/5 گرم و 74/4 سانتی‌متر مکعب است. میانگین طول، عرض و ضخامت و سطوح تصویر شده خرمای شاهانی بیشتر از خرمای حاج قنبری به دست آمد. متوسط چگالی خرمای هسته دار، خرمای بی هسته شده (بدون تغییر شکل) و چگالی توده‌ای خرمای حاج قنبری بیشتر از شاهانی و تخلخل آن کمتر از شاهانی به دست آمد. همچنین میانگین هندسی قطر، مساحت سطح رویه و میانگین ضریب‌اصطکاک‌ایستایی خرمای شاهانی بیشتر از خرمای حاج قنبری به دست آمد در حالی که برای هر دو رقم کرویت مساوی با مقدار 58/0 محاسبه شد.