فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در بررسی قبلی، نانو­سیلیکای حاوی اسانس پونهMentha longifolia L. (Lamiaceae)  به روش سل- ژل با هدف امکان‌سنجی کاربرد علیه جمعیت­های آفت ساخته شد. موفقیت روش بر اساس شاخص پراکندگی، راندمان ریزپوشانی، پتانسیل زتا و متوسط اندازه ذرات تایید شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی سمیت فرمولاسیون آزاد و نانوکپسول اسانس پونه به دو روش تنفسی روی مراحل تخم، لارو­های سن پنجم و حشرات بالغ در بازه­های زمانی 24، 48 و 72 ساعته و موضعی روی لاروهای سن پنجم شب­پره مدیترانه­ای آرد  Anagasta kuehniella Zeller (Lepidoptera: Pyralidae)صورت گرفت. ارزیابی اثرات زیرکشندگی در غلظت زیرکشنده (LC25) به روش تدخینی و از طریق برآورد درصد بازدارندگی از تخم­گذاری، درصد بارآوری، درصد خروج حشرات بالغ و نرخ جفت­گیری هدف دیگر این مطالعه بود. نتایج زیست­سنجی­ها به روش تنفسی، همسویی سمیت تنفسی و تلفات جمعیت­ها با غلظت اسانس مصرفی و زمان در معرض قرارگیری را تایید نمود. ساخت نانو سیلیکای اسانس پونه،  افزایش 62/1 برابری سمیت موضعی و کشندگی نانوذرات اسانس در مقایسه با شکل آزاد اسانس علیه مرحله پنجم لاروی شب­پره مدیترانه­ای آرد را به دنبال داشت. یافته­ها به­ وضوح اثرات منفی زیرکشندگی اسانس آزاد پونه و نانوذرات آن در مقایسه با شاهد را بر تعداد تخم­های گذاشته شده به ازای هر حشره ماده (به­ترتیب 63 و 42 تخم به ازای هر حشره ماده)، درصد تفریخ تخم­های گذاشته شده (به­ترتیب 1/19% و 6/17%)، درصد خروج حشرات بالغ (به­ترتیب 4/16 و 3/11%) و نرخ جفت­گیری (به­ترتیب 48/6 و 6/3%) در پایان 72 ساعت تایید نمود. یافته­های حاصل از زیست­سنجی­، ضمن تایید سمیت تنفسی و موضعی اسانس آزاد و نانوکپسوله پونه، اثرات اختلالی اسانس بر پراسنجه­های بیولوژیکی شب­پره مدیترانه­ای آرد را نیز گزارش نمود. اثرات کشندگی و زیرکشندگی قوی­تر نانوذرات اسانس پونه در مقایسه با اسانس آزاد، استفاده از فرمولاسیون نانوی اسانس­های گیاهی به عنوان گزینه جایگزین­ یا مکمل حشره­کش­های مرسوم در مبارزه با آفات انباری را پیشنهاد می­نماید.