فراسنجههای زیستی شته مومی کلم، Brevicoryne brassicae (L.) در مواجهه با غلظت زیرکشنده (LC25) کلرفلوآزورون
نویسندگان
1 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران
doi
10.22124/iprj.2022.5792چکیده
شته مومی کلم Brevicoryne brassicae (L.) از آفات مهم و اقتصادی محصولات چلیپایی در ایران است. یکی از روشهای اصلی و اولیه برای دفاع از گیاهان در برابر شتهها استفاده از آفتکشهای شیمیایی است. با توجه به توصیه کاربرد حشرهکش کلرفلوآزورون علیه بید کلم، در پژوهش حاضر تاثیر کشنده و زیرکشنده آن روی شته مومی کلم بررسی شد تا امکان تلفیق کنترل ارزیابی شود. روش مورد استفاده در انجام آزمایشها پاشش ترکیبات آفتکش روی صفحههای برگی حاوی شته بود. برای بررسی اثر زیرکشنده آفتکش روی شته از غلظت LC25 محاسبهشده (60/105پیپیام) استفاده شد. نتایج نشان داد طول عمر و باروری شتههای بالغ تیمار شده بهطور قابلتوجهی تحت تأثیر غلظت زیرکشنده قرار گرفتند. طول عمر کل از 78/12 روز در شاهد به 14/8 روز در غلظت زیرکشنده کاهش یافت. دادههای تحقیق حاضر نشان داد که غلظت زیرکشنده، نتاج شتههای کلم تیمار شده را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. غلظت زیرکشنده آفتکش مورد مطالعه، مقادیر نرخ ذاتی افزایش جمعیت (r) را در مقایسه با شاهد کاهش داد. سایر فراسنجههای رشد جمعیت مانند نرخ خالص تولیدمثل (R0) ، نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) و نرخ ناخالص تولیدمثل (GRR) نیز بهطور معنیداری نسبت به شاهد کمتر بودند. کاهش نرخ رشد در غلظت زیرکشنده باعث افزایش میانگین مدت زمان یک نسل (T) شد. بر اساس یافتههای پژوهش حاضر، در صورت همزمانی حضور شته مومی کلم و بیدکلم در شرایط مزرعه، کاربرد آفتکش کلرفلوآزورون برای کنترل آفت توصیه شده (بیدکلم) میتواند در مدیریت جمعیت شته مومی کلم نیز موثر باشد.