فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه آینده‌نگاری کاربرد گسترده‌ای در بسیاری از علوم، برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها دارد. سناریونویسی، به‌منزلهٔ یکی از روش‌های آینده‌نگاری، ابزاری برای تحلیل سیاست‌ها و شناخت شرایط، تهدیدها، فرصت‌ها، نیازها و ارزش‌های برتر آینده است. بدین‌منظور، پژوهش حاضر می‌کوشد سناریوهای توسعهٔ پایدار گردشگری روستاهای هدف گردشگری شهرستان سقز را با استفاده از نرم‌افزار مورفول (Morphol) تدوین کند. این تحقیق، به‌لحاظ هدف، کاربردی و، از نظر ماهیت و روش کار، تحلیلی - توصیفی است. داده‌ها و اطلاعات موردنیاز تحقیق ترکیبی از داده‌های کیفی و کمّی هستند که از طریق مطالعات اسنادی و پیمایشی (مصاحبه با خبرگان) گردآوری شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها و شناخت عوامل کلیدی از روش تحلیل میک‌مک (Micmac) و برای تحلیل و تدوین سناریوها از نرم‌افزار مورفول استفاده شده است. نتایج تحقیق تأثیرگذاری ده عامل کلیدی را نشان می‌دهند. این عوامل براساس تحلیل‌های سناریونویسی به چهل وضعیت احتمالی می‌انجامند. نتایج نرم‌افزار مورفول گویای این مطلب است که چهار سناریو احتمال وقوع بیشتری در توسعهٔ پایدار گردشگری روستاهای موردمطالعه دارند. سپس، با مقایسهٔ سناریوها به‌کمک مؤلفه‌هایی چون «درصد احتمال وقوع»، «مقدار اینرسی» و «درجهٔ مطلوبیت»، سناریوی سوم به‌منزلهٔ سناریوی مطلوب انتخاب شد که حرکت به‌سوی مشارکت و هم‌بستگی نسبی در بین مردم و گردشگران، برنامه‌ریزی سیستمی با هدف پایداری اقلیم روستاهای هدف گردشگری، آگاهی نسبی مردم و گردشگران دربارهٔ گردشگری و وجود رقابت نسبی بین روستاهای هدف گردشگری را نشان می‌دهد. برقراری مدیریت یکپارچه روستایی و تمرکززدا و دادن امتیاز به بخش خصوصی برای فعالیت بیشتر در زمینهٔ گردشگری از نیازهای مبرم چنین حرکتی است. همچنین، این سناریو با اجرای طرح جامع گردشگری درپی رشد گردشگری و جذب سرمایه‌گذاران خارج از منطقه است تا، با افزایش توجه نهادهای دولتی و غیردولتی در حمایت از بازسازی آثار گردشگری، تغییرات بنیادینی در برنامه‌ریزی ارتقای کیفیت منابع گردشگری به‌منظور ایجاد انگیزهٔ دوباره در گردشگران برای سفر به روستاهای موردمطالعه به وجود آورد.