زمان‌بندی شیفت کاری کارکنان چند‏مهارته با رویکرد الگوریتم ژنتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه شهید بهشتی.

2 استاد، دانشگاه شهید بهشتی.

3 دانشیار، دانشگاه شهید بهشتی.

doi
چکیده

هدف کلی این مقاله به‌کارگیری مهندسی عوامل انسانی در تئوری زمان‌بندی به‌منظور بهره‏برداری از عملکرد بهینه کارکنان می‌باشد. مسئله زمان‌بندی شیفت کاری کارکنان با عملکرد متغیر در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته شده است. تابع هدف مدل ریاضی ارائه شده برای زمان‌بندی کارکنان در این مقاله کمینه‌سازی هزینه‌های نیروی کار بوده و سعی در گمارش کارکنان کارا به شیفت‌های کاری به‌منظور برآورده نمودن تقاضای کاری سازمان دارد. ویژگی مهم مدل ریاضی ارائه شده در نظر گرفتن ابعاد ارگونومیکی کارکنان شامل یادگیری، فراموشی و خستگی ناشی از کار می‌باشد. برای حل مدل ریاضی ارائه شده در مدت زمان محاسباتی مناسب از الگوریتم ژنتیک استفاده شد. به‌منظور بررسی کارایی و اثربخشی الگوریتم ژنتیک نسبت به روش‌های دقیق حل مسئله، عملکرد الگوریتم با عملکرد نرم‌افزار LINGO و کران پایین مثال‌های ارائه شده مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که مدل ارائه شده قابلیت مدل‌سازی عوامل انسانی را داشته و شیفت‌های کاری مطلوبی را ارائه می‌کند. همچنین این مطالعه نشان داد که پارامترهای انسانی مورد بررسی، بر کارایی کارکنان و نتیجتأ بر برنامه‌ریزی جداول زمانی کاری سازمان تأثیر دارد. از این‌رو پیشنهاد می‌شود که مدیران در سازمان‏ها بااستفاده مدل پیشنهاد شده تأثیر عوامل انسانی بر کارایی کارکنان را مورد بررسی قرار داده و زمان‌بندی مطلوبی برای شیفت کاری کارکنان ارائه کنند.