ارزیابی اثر زلزله‌های حوزه نزدیک بر رفتار لرزه‌ای پل‌های متحرک تاشو

نویسندگان

1 دانشکده عمران، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشکده عمران، دانشگاه قم ، قم، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.20930.7588
چکیده

قابلیت بهره‌برداری از پل در حین و پس از زلزله با توجه به نقش کلیدی این سازه‌ها بسیار حائز اهمیت است. بررسی خاصیت مخرب زلزله‌های حوزه نزدیک به گسل درک بهتری از رفتار سازه پل را می‌دهد. از طرفی با توجه به نوع سازه می­توان پل­ها را به پل‌های معمولی، کابلی و متحرک تقسیم کرد. پل تاشو نوعی از پل متحرک است که قابلیت باز و بسته شدن را دارد. در این پژوهش عملکرد لرزه‌ای پل متحرک تاشو هورن آلمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. پل مذکور دارای دهانه‌ای به طول 40 متر و سه دهانه با قابلیت باز و بسته شدن به طول­های 3/65،  2/7 و 3/65 متر هست. مدل هندسی پل در نرم‌افزار اجزا محدود آباکوس که قابلیت تحلیل غیرخطی را دارد تهیه شده است. سپس جهت تهیه طیف پاسخ، دوره تناوب پل استخراج گردیده و در نهایت مطابق با ضوابط نشریه 463 عملیات هم­پایه­سازی بر روی 5 شتاب‌نگاشت قوی حوزه نزدیک، بم، ناقان، رودبار و منجیل، سرپل‌ذهاب و ورزقان که در کشور ایران رخ داده ‌است، جهت انجام تحلیل تاریخچه زمانی، صورت گرفته است. بیشینه مقدار عددی پاسخ شتاب، جابه‌جایی قائم، برش پایه و دریفت برجک در زلزله ورزقان، با توجه به اینکه دوره تناوب غالب این زلزله به دوره تناوب پل نزدیک است، بیشتر بوده، که منجر به آثار تخریبی بیشتر این زلزله در سازه پل نسبت به سایر زلزله‌ها گردیده است. جابه‌جایی قائم ناشی از ارتعاش زمین در راستای افقی در زلزله ورزقان از میانگین بیشینه جابه‌جایی‌ها و از بیشینه جابه‌جایی در زلزله بم که دارای کمترین مقدار بیشینه است به ترتیب 54/33% و 114/19% بیشتر بوده است. دریفت قابل توجه برجک مورب در راستای عمود بر عرشه از نتایج شایان اهمیت بوده که باعث ایجاد مفصل پلاستیک و تغییر شکل پسماند 0/2 و 35 سانتی‌متری در ناحیه اتصالی برجک‌ها به عرشه و به ترتیب در راستای طول دهانه پل و عمود بر عرشه پل شده است.