مروری بر شاخص‌های سنجش اثر در پژوهش‌های پزشکی

نویسندگان

1 استادیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، علم اطلاعات و دانش‌شناسی، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشیار، مدیریت خدمات بهداشتی، گروه مدیریت خدمات بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌اله، تهران، ایران

5 دانشیار، پزشکی اجتماعی، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

سرمایه‌گذاری بر روی پژوهش‌های حوزه سلامت با اهدافی همچون بهبود وضعیت ‌سیاست‌گذاری، تخصیص درست منابع، به‌ کارگیری نتایج در عمل و در نهایت، بهبود سلامت جامعه انجام می‌گیرد. در نتیجه، نیاز به شفاف‌سازی اثر این سرمایه‌گذاری‌ها افزایش یافته است. مطالعات گوناگون از شاخص‌های مختلفی برای سنجش اثر پژوهش‌ها استفاده کرده‌اند. مطالعه مروری روایتی حاضر با هدف شناسایی شاخص‌های سنجش اثر و با استفاده از 42 مقاله که در پایگاه‌های Web of Science، Scopus و PubMed نمایه شده بودند، انجام گرفت. در مجموع، 82 شاخص شناسایی گردید که در پنج دسته «تولید دانش، ظرفیت‌سازی، آگاهی‌رسانی به سیاست و توسعه محصول، اثر بر سلامت و اثرات اقتصادی» طبقه‌بندی شد. بیشترین تعداد شاخص‌های شناسایی شده مربوط به سنجش اثر پژوهش‌ها بر تولید و توسعه دانش بود. شناسایی شاخص‌های سنجش اثر، به سرمایه‌گذاران پژوهش‌ها، سازمان‌های دخیل در امر ارزیابی و محققان، در جهت استفاده از آن‌ها برای ارزیابی اثرات پژوهش‌های خود در ابعاد مختلف کمک می‌نماید.