بررسی تأثیر بادشکن‎های طبیعی بر خاک‌های ماسه‎ای روان و تعیین نوع بادشکن بهینه با استفاده از روش (DBA) (مطالعه موردی استان سیستان و بلوچستان)

نویسندگان

1 دانشکده عمران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 دانشکده عمران، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2022.19420.7168
چکیده

استان سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران قرار دارد و از اقلیمی خشک و نامساعدی برخوردار است. به علت تغییرات زیست محیطی از جمله خشک شدن دریاچه هامون و همچنین وقوع بادهای موسوم به 120 روزه، شرایط مناسبی جهت فرسایش بادی خاک منطقه و وقوع طوفان‌های گرد و خاک و نیز ­حرکت تپه ‎های ماسه ‎ای با سرعت زیاد فراهم شده است. یکی از روش ­های جلوگیری از این امر استفاده از بادشکن­ های طبیعی است. بادشکن­ ها به عنوان مانعی تعریف می‎ شوند که سرعت باد را کاهش داده و معمولاً در آن‌ها از پوشش‎ های گیاهی به عنوان مانع استفاده می‎ شود. کارکرد بادشکن‎ ها کاهش سرعت باد، تغییر جهت و زاویه باد در اطراف منطقه بادشکن است با استفاده از مکان‌یابی و احداث بادشکن‎ها تا حدود زیادی می­ توان از جابه‌جایی تپه‎ های روان جلوگیری نمود. هدف از این تحقیق تعیین گونه ‎های گیاهی مناسب استان جهت احداث بادشکن طبیعی و انتخاب نمونه بهینه با استفاده از روش مبتنی بر فاصله است. همچنین با بررسی‌های صورت گرفته میزان کاهش سرعت باد قبل و بعد از بادشکن و فاصله مناسب احداث آن از یک منطقه خاص تعیین گردید. در نهایت مشخص گردید که درختان چش و کرت، بنه، گز، تاغ و بادام‌کوهی جهت کاشت در این منطقه گونه­ های مناسبی هستند. همچنین با استفاده از روش DBA تعیین گردید که درخت چش و کرت جهت احداث بادشکن از سایر گونه‎ ها بهینه‎ تر است.